ΠΜΣ "Ψηφιακές Μορφές Τέχνης" (ΨΜΤ)
Permanent URI for this collection
Browse by
Recent Submissions
Item Open Access Διαδικασίες Ελέγχου και Ανάδρασης στην Ανάπτυξη Ηχητικών ΠεριβαλλόντωνΜανταλιά, Γεωργία (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-11-18)Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις διαδικασίες ελέγχου και ανάδρασης στην παραγωγή και την οργάνωση ηχητικών περιβαλλόντων, συνδέοντας τη θεωρία της κυβερνητικής με την πρακτική της ηχητικής τέχνης. Η κυβερνητική, ως επιστήμη του ελέγχου και της επικοινωνίας μεταξύ ζώων και μηχανών, προσφέρει ένα εννοιολογικό πλαίσιο για την κατανόηση της ισορροπίας, της πληροφορίας και της σταθερότητας μέσα σε δυναμικά συστήματα. Στην ανάλυση εξετάζονται θεμελιώδεις μηχανισμοί όπως η ανάδραση—αρνητική και θετική—που επιτρέπουν στα συστήματα να αυτορρυθμίζονται, να σταθεροποιούνται και να μεταβαίνουν σε νέες καταστάσεις ισορροπίας. Εμβληματικά παραδείγματα, όπως το Pendulum Music του Steve Reich και τα έργα του Agostino Di Scipio, επιδεικνύουν πώς οι κυκλικές σχέσεις μεταξύ ήχου, μηχανισμού και περιβάλλοντος μπορούν να εξελιχθούν σε αυτόνομες ηχητικές οντότητες. Στη συνέχεια, η μελέτη επεκτείνεται στα αυτοπροσαρμοζόμενα συστήματα. Το Singing Homeostat της Alice Eldridge παρουσιάζεται ως παράδειγμα δεύτερης τάξης ανάδρασης, αναδεικνύοντας τη δυναμική ισορροπία ανάμεσα σε αβεβαιότητα και πληροφορία. Η εργασία συνδέει τις αρχές αυτές με τις γενεσιουργές διαδικασίες, όπου η δημιουργία νέων καταστάσεων προηγείται της επιδίωξης σταθερότητας ενώ παράλληλα εξετάζονται τα στοχαστικά μοντέλα του Iannis Xenakis και η εφαρμογή τους στη σύνθεση, όπου η πιθανότητα αντικαθιστά τον ντετερμινισμό, παράγοντας σύνθετα ακουστικά φαινόμενα, όπως στο Pithoprakta. Το πρακτικό μέρος της εργασίας επικεντρώνεται στο έργο [Cluster_Cloud], μια πολυκαναλική ηχητική εγκατάσταση η οποία υλοποιεί τη θεωρία. Με χρήση αλγοριθμικών μηχανισμών σε Pure Data και αναλογικών κυκλωμάτων με μικρόφωνα επαφής, το σύστημα λειτουργεί ως αυτόνομος ηχητικός οργανισμός που αντιδρά και μεταβάλλεται σε πραγματικό χρόνο. Η εγκατάσταση επιδιώκει την ενσωμάτωση της αβεβαιότητας ως συνθετικού εργαλείου, μετατρέποντας τον εκτελεστή από δημιουργό σε μεσολαβητή μεταξύ μηχανής, ήχου και περιβάλλοντος. Με αυτόν τον τρόπο, η εργασία συμβάλλει στη συζήτηση γύρω από την αυτονομία των ηχητικών συστημάτων και την αναθεώρηση της έννοιας της.Item Open Access "Η χειραφετική προοπτική του έργου τέχνης" Μελέτη στη σκέψη του Χέρμπερτ ΜαρκούζεΣεραφειμίδης, Ευστράτιος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-04-07)Η μελέτη αναλύει τη σκέψη του Χέρμπερτ Μαρκούζε σχετικά με τη χειραφετική δυναμική της τέχνης, δίνοντας έμφαση στη διττή της φύση, καθώς το έργο τέχνης ταυτόχρονα επιβεβαιώνει αλλά και αρνείται την κατεστημένη πραγματικότητα. Ο Μαρκούζε υποστηρίζει ότι η ριζοσπαστικότητα της τέχνης δεν εντοπίζεται κυρίως στο περιεχόμενό της, αλλά στην αισθητική της μορφή, η οποία λειτουργεί ως «καλλιτεχνικό a priori». Μέσα από αυτή τη μορφή, η καθημερινή εμπειρία μετασχηματίζεται και συγκροτείται μια αυτόνομη πραγματικότητα, ικανή να αμφισβητήσει τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί αλήθειας και λογικής. Παράλληλα, όμως, η τέχνη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της αφομοίωσης στο καπιταλιστικό σύστημα, όπου ακόμη και τα πιο ριζοσπαστικά έργα μετατρέπονται σε εμπορεύματα, γεγονός που αποδυναμώνει την κριτική και χειραφετική τους δυναμική.Item Open Access ΑπειρίαΑντωναρόπουλος, Περικλής (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-12)Η παρούσα εργασία διερευνά τη μετάβαση από την κυριαρχία στην εξουσία μέσω των ορμών, με βασικό θεωρητικό άξονα το έργο των Μισέλ Φουκώ και Χέρμπερτ Μαρκούζε. Η ανάλυση επικεντρώνεται στη διαμόρφωση της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, τον συνάνθρωπο και τον Θεό, αναδεικνύοντας τις πολλαπλές μορφές μέσα από τις οποίες οι ορμές γίνονται πεδίο κοινωνικού ελέγχου αλλά και αντίστασης. Ειδική έμφαση δίνεται στα έργα Επιτήρηση και Τιμωρία και Η Ιστορία της Σεξουαλικότητας του Φουκώ, καθώς και στα έργα Έρως και Πολιτισμός, Ο Μονοδιάστατος Άνθρωπος και Δοκίμιο για την Απελευθέρωση του Μαρκούζε όπου η εργασία αντλώντας ερωτήματα επιχειρεί έναν συγκριτικό διάλογο ανάμεσα στις δύο θεωρητικές παραδόσεις, φωτίζοντας τόσο την πειθαρχική και βιοπολιτική λειτουργία της εξουσίας όσο και τις δυνατότητες απελευθέρωσης των ορμών σε ένα νέο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Θέματα όπως κοινωνική ισότητα και δικαιώματα μειονοτήτων, ο σεβασμός στην ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό, η αντιρατσιστική και αντισεξιστική εκπαίδευση και η κριτική στις πατριαρχικές και αποικιοκρατικές δομές, παραμένουν ακόμα και στον 21ο αιώνα κυρίαρχα προς απάντηση ερωτήματα και η αναδρομή σε κείμενα σπουδαίων σύγχρονων στοχαστών αποτελεί μονόδρομο εάν θέλουμε έστω και «επιδερμικά» να προσεγγίσουμε την πολυπλοκότητα και την ευρύτητα της ανθρώπινης εκείνης δύναμης που μας παρασύρει σε εξουσιαστικές πρακτικές. Πιστεύω επίσης ότι κάθε θεωρητική ανάλυση πρέπει να εμπλουτίζεται με παραδείγματα έτσι ώστε να οπτικοποιείται η «λέξη» και φυσικά στην προκειμένη περίπτωση τα παραδείγματα προέρχονται από τον κινηματογράφο, τη video art και την performance, τα οποία λειτουργούν ως ενδεικτικά πεδία όπου οι έννοιες αυτές καθίστανται ορατές και βιωματικές.Item Open Access Celestial AlchemiesΚαβάγιου, Στυλιανή (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-01-11)Η παρούσα εργασία διερευνά τη μετάβαση της γλυπτικής από τον υλικό στον ψηφιακό χώρο μέσα από την έννοια του υβριδίου και τη συμβολική γλώσσα των ζωδίων. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια σειρά ανθρωπόμορφων γλυπτών που αντλούν τη μορφολογική και εννοιολογική τους βάση από τον ζωδιακό κύκλο, όπως αυτός διαμορφώθηκε ιστορικά μέσα από την αστρονομία, τη μυθολογία και τις κοσμολογικές αφηγήσεις της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου και της αρχαίας Ελλάδας. Τα ζώδια προσεγγίζονται όχι ως μέσα αστρολογικής πρόβλεψης, αλλά ως αρχέτυπα που ενσωματώνουν ψυχολογικές, φυσικές και υπαρξιακές ποιότητες. Η καλλιτεχνική πρακτική βασίζεται στη δημιουργία γλυπτών από πηλό, τα οποία στη συνέχεια ψηφιοποιούνται μέσω τρισδιάστατης σάρωσης και επανεντάσσονται σε ένα εικονικό περιβάλλον . Η διαδικασία αυτή δεν αναιρεί τη γλυπτική υλικότητα, αλλά τη μετασχηματίζει, μεταφέροντας στον ψηφιακό χώρο τη μνήμη της χειρονομίας και του σώματος. Το έργο κατοικεί έτσι σε ένα ενδιάμεσο πεδίο, όπου το αναλογικό και το ψηφιακό, το αρχαίο και το σύγχρονο, συνυπάρχουν. Μέσα από την ανθρωπόμορφη απόδοση των ζωδίων, η εργασία εξετάζει τη σχέση του ανθρώπου με το σύμπαν και τη διαχρονική ανάγκη του να εντάξει την ύπαρξή του σε μια ευρύτερη κοσμική αφήγηση. Τα γλυπτά λειτουργούν ως φορείς συλλογικής μνήμης και συμβολισμού, προτείνοντας μια σύγχρονη ανανοηματοδότηση της γλυπτικής ως ανοιχτού, υβριδικού πεδίου που εκτείνεται πέρα από τα όρια της φυσικής ύλης.Item Open Access SharknationΓερμακοπούλου, Αγγελική (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-11-24)Η παρούσα διπλωματική έρευνα παρουσιάζει το Sharknation, μια διαδραστική και εμβυθιστική VR εμπειρία που συνδυάζει ψηφιακή αφήγηση, καλλιτεχνική έρευνα μέσω ψηφιακών μέσων και game design, εξετάζοντας πώς τα εικονικά περιβάλλοντα μπορούν να αναδιαμορφώσουν την αντίληψη, τη σωματικότητα και τους διαφορετικούς τρόπους συμμετοχής του θεατή. Το έργο διερευνά τη σχέση μεταξύ σώματος, ψηφιακής ταυτότητας και εικονικού χώρου, αξιοποιώντας την εικονική πραγματικότητα ως μέσο βιωματικής διερεύνησης και διευρυμένης αφήγησης. Η έρευνα επικεντρώνεται στο πώς μια VR εγκατάσταση μπορεί να συνδυάσει εικαστικά στοιχεία, 3D μοντελοποίηση, διάδραση και υλικά αντικείμενα ώστε να δημιουργήσει ένα συνεκτικό, πολυαισθητηριακό περιβάλλον. Τρισδιάστατα εκτυπωμένοι χαρακτήρες, ψηφιακές εκτυπώσεις από τον εικονικό χώρο, καθώς και η μάσκα και το κοστούμι της ηρωίδας λειτουργούν ως υβριδικά αντικείμενα που γεφυρώνουν τον φυσικό εκθεσιακό χώρο με το ψηφιακό περιβάλλον, ενισχύοντας την εμπειρία εμβύθισης και την αίσθηση παρουσίας. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου παιχνιδιού σε τρισδιάστατο περιβάλλον, τον σχεδιασμό ψηφιακών χαρακτήρων και αντικειμένων, καθώς και την υλοποίηση συστήματος πλοήγησης βασισμένου στο teleportation και διαδραστικών μηχανικών που επιτρέπουν ενεργή συμμετοχή του χρήστη. Ο ηχητικός σχεδιασμός και η μουσική σύνθεση συμβάλλουν επιπλέον στη συναισθηματική διάσταση της εμπειρίας και συμβάλλουν στη συνοχή του εικονικού σύμπαντος. Μέσα από συστηματικό πειραματισμό τόσο στο VR περιβάλλον όσο και στον φυσικό εκθεσιακό χώρο, το Sharknation αναδεικνύει τον ρόλο των υβριδικών μορφών και της ενσωμάτωσης ψηφιακών και υλικών στοιχείων στη διαμόρφωση μιας πλήρως εμβυθιστικής εγκατάστασης. Το έργο συμμετέχει στον σύγχρονο διάλογο των νέων μέσων, προτείνοντας την εικονική πραγματικότητα ως εργαλείο καλλιτεχνικής διερεύνησης, ενσώματης εμπειρίας και πρακτικής έρευνας.Item Open Access Το Παράδοξο του ΖελέΔελημπάσης, Ελευθέριος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025)Η θεωρητική βάση του έργου μου εξετάζει πώς, στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, η εικόνα έχει υπερβεί την εμπειρία και η κατανάλωση έχει μετατραπεί σε τρόπο ύπαρξης. Μέσα από τον Baudrillard, τον Debord, τον Han και την Berlant, αναδεικνύω το πώς η υπερπραγματικότητα, το θέαμα, η επίδοση και η σκληρή αισιοδοξία εγκλωβίζουν το άτομο σε έναν αέναο κύκλο επιθυμίας, σύγκρισης και εξάντλησης. Η θεωρία μου φωτίζει τη μετάβαση από το πραγματικό στο κατασκευασμένο, από το βίωμα στο simulacrum, αποκαλύπτοντας τις ψυχικές και κοινωνικές συνέπειες του να ζούμε πλέον μέσα σε μια συνεχή ροή εικόνων που υπόσχονται πολλά και προσφέρουν ελάχιστα.Item Embargo Μετα-αφήγηση, μετα-αλήθεια και τεχνητή νοημοσύνη: προς μια νέα αρχαιολογία της μνήμης.Μαζαράκης, Πάνος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-11-27)H παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την επιστημολογική συνθήκη της «μετα-αλήθειας» υπό το πρίσμα της ραγδαίας εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης. Σκοπός της είναι να χαρτογραφήσει τον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές τεχνολογίες, και ειδικότερα τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, λειτουργούν ως μηχανισμοί που επιταχύνουν την αποδόμηση των «μεγάλων αφηγήσεων» και αποσταθεροποιούν τις παραδοσιακές έννοιες του αρχείου, του τεκμηρίου και της ιστορικής μνήμης. Η εργασία διαρθρώνεται σε δύο αλληλοσυμπληρούμενους άξονες: τον θεωρητικό και τον καλλιτεχνικό. Το θεωρητικό μέρος ανιχνεύει τη γενεαλογία της μετα-αλήθειας, εξετάζοντας ιστορικά παραδείγματα παραπληροφόρησης (από τον «Πόλεμο των Κόσμων» έως το Brexit) και αναλύοντας το φαινόμενο μέσα από κριτικά εργαλεία που παρέχουν στοχαστές όπως ο Friedrich Kittler, ο Guy Debord, ο Michel Foucault και ο Fredric Jameson. Στο καλλιτεχνικό μέρος, υιοθετείται η περσόνα ενός «Ιστορικού του Μέλλοντος». Το έργο συγκροτεί μια μυθοπλαστική αφήγηση γύρω από ένα πραγματικό γεγονός: ένα ακαδημαϊκό συνέδριο στην Ταϊπέι το 1978, λίγο πριν την ιστορική μεταστροφή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Το αυθεντικό αρχειακό υλικό «μολύνεται» σκοπίμως με τεκμήρια που παρήχθησαν μέσω τεχνητής νοημοσύνης (συνθετική φωνή μάρτυρα, πλαστά υπομνήματα, υβριδικές εικόνες και ηχητικά ντοκουμέντα). Η εργασία ολοκληρώνεται τοποθετώντας αυτή την πρακτική σε διάλογο με σύγχρονους καλλιτέχνες και συλλογικότητες (Walid Raad, Joan Fontcuberta, The Yes Men, Forensic Architecture), εξετάζοντας διαφορετικές στρατηγικές αντίστασης και κριτικής στην εποχή της μετα-αλήθειας.Item Open Access Χώρος βλέμμα χρόνος: Κινηματογραφικές και λογοτεχνικές αναπαραστάσειςΡαφτοπούλου, Ευαγγελία (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-11-24)Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η επιθυμία να ερευνηθεί η σχέση ανάμεσα στον αστικό χώρο, την υποκειμενικότητα και την κινηματογραφική αναπαράσταση. Η παρούσα διπλωματική έρευνα αντλεί αναφορές από τη σκέψη των Simmel, Sennett καθώς και Debord για τη δημόσια σφαίρα, από τη θεωρία του κινηματογράφου των Deleuze, Benjamin, Kracauer αλλά και από τις μεθόδους συνδυασμού και αυτοδέσμευσης του Perec και του Εργαστηρίου Δυνητικής Λογοτεχνίας (OuLiPo). Στόχος της μελέτης είναι να διερευνήσει πώς οι κινηματογραφικές αλλά και λογοτεχνικές πρακτικές μπορούν να αναπαραστήσουν την χωρική και χρονική εμπειρία. Σε μεθοδολογικό επίπεδο, η εργασία υλοποιείται μέσα από τη δημιουργία του filminstallation ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ, παρών προς παρόν, το οποίο λειτουργεί ως πρακτική διερεύνηση των θεωρητικών αξόνων. Η κινηματογραφική προσέγγιση που υιοθετείται καθώς και ο τρόπος παρουσίασής της προσπαθεί να αναδείξει τις πορώδεις σχέσεις μεταξύ δημόσιου και άλλων μεταβατικών χώρων. Το καλλιτεχνικό έργο της διπλωματικής λειτουργεί ως ένα εργαλείο έρευνας του τρόπου με τον οποίο η πόλη παράγεται, κατοικείται και αναπαρίσταται.Item Open Access Έμβια Συστήματα και ΒιοτέχνηΤαμπασούλη, Ειρήνη (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-11-26)Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο «Έμβια Συστήματα και Βιοτέχνη» εξετάζει θεωρητικά και ιστορικά τη βιοτέχνη και τη συνάντησή της με τον μεταανθρωπισμό και την έννοια του κυβοργικού σώματος. Η μελέτη εστιάζει σε καλλιτεχνικές πρακτικές που αξιοποιούν ζωντανούς οργανισμούς, βιοτεχνολογικές διαδικασίες και επιστημονικά πρωτόκολλα, προκειμένου να επαναπροσδιορίσουν τα όρια μεταξύ ζωής και τεχνολογίας, φυσικού και τεχνητού, ανθρώπινου και μη ανθρώπινου. Μέσα από την ανάλυση έργων των Eduardo Kac, Tissue Culture & Art Project και Stelarc, διερευνώνται ζητήματα ταυτότητας, σωματικότητας, ηθικής και αισθητικής της βιοτεχνολογίας, καθώς και οι τρόποι με τους οποίους η τέχνη συνομιλεί με τις σύγχρονες επιστημονικές και φιλοσοφικές προκλήσεις. Το θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας στηρίζεται στις μετα-ανθρωπιστικές θεωρίες των Donna Haraway και Rosi Braidotti, οι οποίες προτείνουν μια μη-ανθρωποκεντρική κατανόηση της ύπαρξης και μια νέα οντολογία της σχέσης μεταξύ ζωής και μη-ζωής. Εξετάζεται η έννοια της υβριδικότητας ως δυναμικού τόπου συνάντησης ανθρώπου, μηχανής και άλλων μορφών ζωής, καθώς και η έννοια του «μερικώς ζωντανού» (partial life) ως φιλοσοφική και αισθητική κατηγορία που αμφισβητεί τις δυαδικότητες της δυτικής σκέψης. Η εργασία προτείνει την κατανόηση του σώματος ως ανοιχτού, μεταβαλλόμενου πεδίου, στο οποίο η ζωή και η μη-ζωή, το οργανικό και το τεχνητό, αλληλοδιεισδύουν και συνυπάρχουν σε μια διαδικασία συνεχούς μετασχηματισμού. Μέσα από αυτή τη θεώρηση, η βιοτέχνη αναδεικνύεται όχι μόνο ως αισθητική πρακτική, αλλά και ως φιλοσοφική διερεύνηση της ίδιας της έννοιας του έμβιου.Item Open Access Η τέχνη ως κοσμογονική πράξηΚαράλης, Ιωάννης (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-07-09)Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την τέχνη ως κοσμογονική και αυτοποιητική πράξη, προτείνοντας ένα θεωρητικό και πρακτικό σύστημα καλλιτεχνικής δημιουργίας που δεν αναπαριστά μια εξωτερική πραγματικότητα αλλά συγκροτεί έναν κόσμο μέσω εσωτερικών λειτουργικών εντάσεων. Κεντρικός σκοπός της μελέτης είναι να συγκροτήσει ένα πρότυπο αισθητικού συστήματος που λειτουργεί αυτοπαραγωγικά, αντλώντας από τις φιλοσοφίες του Σπινόζα, των Ντελέζ και Γκουαταρί, των Ματουράνα και Βαρέλα, του Βίνερ, της Χέιλς και του Μποντριγιάρ. Η μεθοδολογία της εργασίας ακολουθεί έναν πολυεπίπεδο συνδυασμό θεωρητικής ανάλυσης, καλλιτεχνικής πρακτικής και φιλοσοφικής διερεύνησης. Το σύστημα συγκροτείται σε επτά στάδια δημιουργίας, ξεκινώντας από το χειροποίητο αυτόματο σχέδιο και καταλήγοντας σε εμβυθιστικά XR/VR περιβάλλοντα. Κάθε στάδιο ερμηνεύεται ως φάση λειτουργικής εξέλιξης μέσα σε έναν αυτοποιητικό βρόχο ανατροφοδότησης, ενεργοποιούμενο από τέσσερις βασικές εντάσεις: το Χάος, την Επιθυμία, την Ηδονή και τον Πόνο. Αυτές οι έννοιες δεν αντιμετωπίζονται θεματικά ή συμβολικά, αλλά ως οντολογικές δυνάμεις που συντηρούν την εσωτερική δυναμική του συστήματος και υποστηρίζουν την ανάδυση μορφών. Το θεωρητικό πλαίσιο βασίζεται στη σπινοζική έννοια της επιθυμίας ως conatus και στην ντελεζιανή μηχανική επιθυμία, συνδέοντας τη διατήρηση της ταυτότητας με τη ροή της διαφοράς. Επιπλέον, το χάος του Ησιόδου και των Ντελέζ/Γκουαταρί λειτουργεί ως το πρωταρχικό υπόστρωμα από το οποίο αναδύονται αισθητικοί κόσμοι. Η συμβολή της τεχνολογίας αναλύεται μέσω της έννοιας της υλοποιημένης εικονικότητας και του μεταανθρώπινου σώματος, ενώ η έννοια της προσομοίωσης (Baudrillard) χρησιμοποιείται για να αναδειχθεί η αντίθεση μεταξύ αισθητικής δημιουργίας και υπερπραγματικής αναπαραγωγής. Τα κυριότερα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι η τέχνη ως κοσμογονική πράξη μπορεί να νοηθεί ως ένα αισθητικό πεδίο αυτοπαραγωγής, όπου η δημιουργία προηγείται της αναπαράστασης και το αισθητικό γεγονός διαμορφώνει τον κόσμο ως πραγματικότητα. Η εργασία καταλήγει σε μια πρόταση καλλιτεχνικής πράξης που εδράζεται στην ενσώματη εμπειρία, τη χαοτική διακύμανση και την ενεργό επιθυμία, προσφέροντας νέα εργαλεία θεωρητικού και πρακτικού επαναπροσδιορισμού της τέχνης στον ψηφιακό και τεχνοαισθητικό 21ο αιώνα.Item Embargo Η λειτουργία της οθόνης κατά τον Ζακ Λακάν: Ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις στην Τέχνη. - Καλλιτεχνικό έργο : Ταινία Μικρού μήκους "Le Manque".Δαμαλά, Σοφία (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-07-09)Η παρούσα θεωρητική εργασία επιχειρεί μια ψυχαναλυτική διερεύνηση της έννοιας της «οθόνης» (*écran*), εστιάζοντας στη λειτουργία της στο πεδίο του βλέμματος, της επιθυμίας και της καλλιτεχνικής αναπαράστασης, με σημείο αναφοράς τη λακανική θεωρία. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο 11ο Σεμινάριο του Ζακ Λακάν, όπου η οθόνη δεν εκλαμβάνεται ως απλό τεχνικό ή υλικό μέσο, αλλά ως ψυχική επιφάνεια και φαντασιακός μηχανισμός που μεσολαβεί ανάμεσα στο βλέμμα του Άλλου και το υποκείμενο. Η εργασία ξεκινά με την εννοιολογική διάκριση ανάμεσα στην υλική και ψυχική διάσταση της οθόνης, αναδεικνύοντας τις ρίζες της στην έννοια της μνημονικής οθόνης του Φρόυντ. Αναλύεται η λειτουργία της ως φίλτρο, ως πέπλο που προστατεύει το υποκείμενο, αλλά και ως επιφάνεια εγγραφής της επιθυμίας. Το βλέμμα, στη λακανική θεωρία, δεν ταυτίζεται με την όραση· ανήκει στον Άλλο και ασκείται πάνω στο υποκείμενο, καθιστώντας το ίδιο αντικείμενο της εικόνας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η οθόνη λειτουργεί ως ενεργός μηχανισμός αναχαίτισης του βλέμματος και συγκρότησης του υποκειμένου, όπως διαφαίνεται και στο σχετικό λακανικό διάγραμμα της οπτικής τομής. Η έννοια της έλλειψης τίθεται στο κέντρο της προβληματικής, μέσα από τη θεωρία του *objet petit a* ως αιτίας της επιθυμίας. Η οθόνη, μακριά από το να απεικονίζει πλήρως το αντικείμενο της επιθυμίας, το σκιάζει, το υπονοεί, λειτουργώντας ως μερική αποκάλυψη της έλλειψης που συγκροτεί το ασυνείδητο. Η εργασία εξετάζει επίσης την αισθητική διάσταση της θεωρίας αυτής, με αναφορές στη ζωγραφική (μύθος του Παρράσιου) και τη σύγχρονη τέχνη, αναδεικνύοντας την οθόνη ως τόπο όπου το ασυνείδητο και η εικόνα τέμνονται. Συμπερασματικά, η λακανική «οθόνη» δεν είναι απλώς τεχνολογικό μέσο, αλλά μια ενδιάμεση ψυχική δομή. Ως τέτοια, συγκροτεί τη συνάντηση μεταξύ υποκειμένου και επιθυμίας, και καθιστά τον καλλιτεχνικό χώρο πεδίο διασταύρωσης μεταξύ φαντασιακού, συμβολικού και πραγματικού.Item Open Access Ω πατέρα, που είσαιΚαφετζής, Θανάσης (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-07-09)Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό συνοδευτικό υλικό της κινηματογραφικής διπλωματικής εργασίας με τίτλο «Ω πατέρα, που είσαι», ένα ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Ψηφιακές Μορφές Τέχνης» της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Ο κύριος επιβλέπων της διπλωματικής είναι ο Διδάσκων Θανάσης Ρεντζής, με συνεπιβλέποντες τη Βασιλική Μπέτσου και τον Αλέξανδρο Δασκαλάκη. Σκοπός του κειμένου είναι να προσφέρει μια θεωρητική βάση στην ταινία, συνδέοντάς την με κινηματογραφικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις, ενώ παράλληλα αναπτύσσει τους προσωπικούς προβληματισμούς που προέκυψαν κατά τη δημιουργία του έργου. Η εργασία φιλοδοξεί να αναδείξει τη σύνθετη φύση του ντοκιμαντέρ, που ισορροπεί μεταξύ της αντικειμενικότητας και υποκειμενικότητας, της σχέσης δημιουργού-υποκειμένου, και της επίδρασης του χρόνου και του μέσου στη διαμόρφωση της αφήγησης. Η ιστορία του Βίνσεντ, ενώ μοναδική, αγγίζει οικουμενικά ερωτήματα για την οικογένεια, την ταυτότητα και την ανθρώπινη ανάγκη για ανήκειν.Item Open Access Το «φανταστικό» στην τέχνηΠλακωτάρης, Ισίδωρος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-07-07)Η διπλωματική εργασία με τίτλο «Το «φανταστικό» στην τέχνη», αποτελεί μια θεωρητική και βιωματική καταγραφή της δημιουργικής διεργασίας που οδήγησε στο video-animation «Levi». Η δημιουργία αυτού του φανταστικού κόσμου προέκυψε από πειραματισμούς με ψηφιακές γλυπτικές φόρμες. Η εργασία προσεγγίζει τη δημιουργία ενός φανταστικού κόσμου ως μια πράξη αποκάλυψης που γεφυρώνει βιώματα και οδηγεί σε βαθύτερη κατανόηση του εαυτού. Η δημιουργία των οργανικών μορφών πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία όπως το Blender και την υπολογιστική γλώσσα Python. Αυτές οι μορφές μιμούνται φυσικούς μηχανισμούς, όπως το DNA και τη συλλογική κίνηση, ενώ η παραμετροποίηση επιτρέπει άπειρες παραλλαγές της ίδιας μορφής, επηρεάζοντας τόσο τη γεωμετρία όσο και την κινητική συμπεριφορά των πλάσματων, κάτι που θυμίζει τη μορφοκινητική. Σε αντίθεση με τα υποθαλάσσια οργανικά πλάσματα, ο υπερθαλάσσιος κόσμος απαρτίζεται από εγκαταλελειμμένες, αυστηρά οργανωμένες μηχανικές δομές, που σχεδιάστηκαν επίσης αλγοριθμικά, δημιουργώντας ένα δίπολο φύσης και τεχνολογίας. Στο περιβάλλον του «Levi» συνυπάρχουν ένας υποβρύχιος και ένας υπερθαλάσσιος κόσμος, οι οποίοι δεν επικοινωνούν ούτε έχουν επίγνωση της ύπαρξης του άλλου. Αυτή η διαίρεση λειτουργεί ως αλληγορία για την ευρύτερη αδυναμία επικοινωνίας και κατανόησης μεταξύ διαφορετικών μορφών ζωής. Ο βυθός συμβολίζει ένα «ασυνείδητο» του κόσμου, ένα πεδίο που αντιστέκεται στον έλεγχο και τη γνώση. Το έργο θέτει τον προβληματισμό της παράλληλης συνύπαρξης διαφορετικών ειδών ζωής στο ίδιο περιβάλλον χωρίς τη δυνατότητα επικοινωνίας. Το δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζει τη διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου για μύθο, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη ψηφιακή τέχνη και τα βιντεοπαιχνίδια. Οι μύθοι αρχικά εξηγούσαν τον κόσμο και λειτούργησαν ως πνευματικοί οδηγοί, ενώ ο Ουμπέρτο Έκο και ο Έρνστ Κασσίρερ υπογραμμίζουν τη συμβολική τους φύση. Η τέχνη του φανταστικού, ιστορικά, χρησιμοποιήθηκε τόσο για προπαγάνδα (π.χ. Ραμσής Β΄, Ιλιάδα) όσο και για αντίσταση στην εξουσία (δυστοπίες όπως το «1984», ουτοπίες). Φιλοσοφικά, η φαντασία εξετάζεται από τον Πλάτωνα ως εσωτερική ψυχική λειτουργία, τον Αριστοτέλη ως «φάντασμα», τον Ντεκάρτ ως γέφυρα νου-σώματος, τον Σπινόζα ως συγκεχυμένο τύπο γνώσης, τον Χιουμ ως θεμελιώδη γνωσιακή λειτουργία, και τον Καντ ως «παραγωγική φαντασία», μια προ-εμπειρική, συνθετική ικανότητα που γεφυρώνει αίσθηση και νόηση. Ψυχαναλυτικά, ο Φρόυντ θεωρεί τη φαντασίωση ως έκφραση του ασυνειδήτου και συνέχεια του παιδικού παιχνιδιού, μέσο συμβολικής ικανοποίησης επιθυμιών. Ο Λακάν την εντάσσει στο «Φαντασιακό», όπου το Εγώ συγκροτείται μέσω μιας αλλοτριωμένης ταύτισης με την εικόνα (στάδιο του καθρέφτη), υποστηρίζοντας την επιθυμία του υποκειμένου. Η τέχνη, σε αυτό το πλαίσιο, λειτουργεί ως κοινωνικά αποδεκτός χώρος εκδραμάτισης των φαντασιώσεων. Η τέχνη του φανταστικού, αν και αλλάζει μέσα έκφρασης, παραμένει απαραίτητο εργαλείο αυτογνωσίας και συμβολοποίησης συλλογικών αγωνιών, συμπληρώνοντας τη λογική και επανανοηματοδοτώντας την ύπαρξη σε ένα ασταθές περιβάλλον.Item Open Access Στο λαιμόΠαπαδοπούλου, Βέρα (Μεταπτυχιακή εργασία, 2023-06-23)Η διπλωματική εργασία μου, με τίτλο «Στο Λαιμό», αποτελεί μια διεπιστημονική εξερεύνηση που συνδυάζει την καλλιτεχνική δημιουργία με τη θεωρητική ανάλυση. Περιλαμβάνει δύο διακριτά μέρη: την πειραματική ταινία μικρού μήκους, βασισμένη στο σενάριο μεγάλου μήκους «Στο Λαιμό», και το θεωρητικό κείμενο που εξετάζει θέματα που αναδύονται από τη δημιουργική διαδικασία. Αποσκοπεί να διερευνήσει τη σύνδεση του άγχους με το σώμα, τον χώρο και την αφήγηση, μέσα από μια συνδυαστική προσέγγιση θεωρίας και καλλιτεχνικής πρακτικής. Κεντρικός στόχος είναι να εξεταστεί πώς οι προσωπικές εμπειρίες και τα συναισθήματα μπορούν να μετασχηματιστούν σε καλλιτεχνικό υλικό, αναδεικνύοντας τις ψυχοσωματικές πτυχές της δημιουργικής διαδικασίας. Μεθοδολογία Η μεθοδολογία περιλαμβάνει έναν διττό άξονα: την παραγωγή μιας πειραματικής ταινίας μικρού μήκους και τη συγγραφή θεωρητικού κειμένου. 1. Καλλιτεχνική Δημιουργία: Η ταινία βασίζεται στο σενάριο μεγάλου μήκους «Στο Λαιμό». Οι κινηματογραφικές επιλογές αντλούν έμπνευση από τη δουλειά του Alain Resnais, χρησιμοποιώντας κοντινά πλάνα και αφηρημένα χρονικά πλαίσια για να μεταδώσουν ένταση και υπαρξιακή αβεβαιότητα. 2. Θεωρητική Προσέγγιση: Στο κείμενο, αναλύεται η σχέση του άγχους με το σώμα και ιδιαίτερα με τον λαιμό, ως κόμβο συναισθηματικής καταπίεσης και εκτόνωσης. Η εργασία ενσωματώνει βιωματικά στοιχεία, όπως η δημιουργία ενός παιχνιδιού που αφορά το βιβλίο της Πέπης Ρηγοπούλου “Σώμα, Ικεσία και Απειλή” για τη διαχείριση του άγχους, και εξετάζει τη δυναμική της μυθοπλασίας στη διαπραγμάτευση προσωπικών σχέσεων. 3. Επιρροές και Τεχνικές: Αναλύονται οι μέθοδοι γνωστών καλλιτεχνών, όπως η Abramović και ο Τερζόπουλος, και το πώς αυτές ενσωματώθηκαν στην πρακτική μου. 4 Κυριότερα Αποτελέσματα • Διαχείριση του Άγχους: Το άγχος, αρχικά εμπόδιο, μετατράπηκε σε εργαλείο δημιουργικής έκφρασης. • Σύνδεση Τέχνης και Ζωής: Μέσα από τη διαδικασία, αναδείχθηκε η αλληλεπίδραση μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας. • Επαναπροσδιορισμός της Ασφάλειας: Το έργο ανέδειξε τη σημασία του «σπιτιού» ως σύμβολο ασφάλειας και τον ρόλο του σώματος ως χώρου συναισθηματικής μνήμης. • Εμπλουτισμός της Δημιουργικής Μεθοδολογίας: Η εργασία ανέπτυξε νέες προσεγγίσεις στην αφήγηση, όπου οι κινηματογραφικές πρακτικές και η θεωρητική σκέψη συνυφαίνονται. Συνολικά, η εργασία καταλήγει ότι το άγχος μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως πρόκληση αλλά και ως κινητήρια δύναμη για προσωπική και καλλιτεχνική εξέλιξη, παρέχοντας ένα πλαίσιο για την κατανόηση του πώς το σώμα και η τέχνη αλληλεπιδρούν στο παρόν.Item Open Access Διατάξεις, πλαισιο-θέτηση και σύγχρονος κόσμος: Μία ματιά στην σύγχρονη πραγματικότητα μέσα από την ανάλυση των όρων Dispositif και GestellΤσώλης, Νικόλαος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2023)Στην εργασία αυτή θα στρέψουμε το βλέμμα μας σε δύο κρίσιμες έννοιες για την κριτική κατανόηση των φαινομένων του σύγχρονου κόσμου. Αρχικά, θα σταθούμε στην Φουκωική έννοια της Διάταξης (Dispositif) μέσα από το πρίσμα της ανάλυσης και διεύρυνσης του όρου που πραγματοποίησε ο Georgio Agamben[1]. Έπειτα, θα εξετάσουμε τον Χαϊντεγκεριανό όρο Πλαισιο-θέτηση (Gestell), την σχέση του με την γλώσσα, τις θετικές επιστήμες αλλά και την Διάταξη. Τέλος, θα επιχειρηθεί η αξιοποίηση της παραπάνω ανάλυσης σε μια ματιά στην σύγχρονη πραγματικότητα, καθώς και την θέση και μορφή του ανθρώπου σε αυτή.Item Open Access Sensorientation ενσώματη εμπειρία και μετανθρώπινη συνάντηση στην ψηφιακή διαδραστική εγκατάστασηΜαγκανιάρη, Κατερίνα Σ.; Μαχά, Λήδα Α. (Μεταπτυχιακή εργασία, 2023)Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να εντοπίσει τις αλλαγές που επιφέρουν η τεχνολογία και ο πολιτισμός στην κατανόηση της υποκειμενικότητας μας, προκειμένου να σκιαγραφήσουμε την ενσώματη εμπειρία του κοινού στα ψηφιακά διαμεσολαβημένα περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτο, εντοπίζονται τα βασικά χαρακτηριστικά των ψηφιακών διαδραστικών εγκαταστάσεων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν κατά την εξέλιξη του είδους, τόσο σε τυπολογικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο βιωματικής εμπειρίας του κοινού. Αναγνωρίζοντας ως κύριο χαρακτηριστικό της διαδραστικότητας, την συμμετοχικότητα και την ενσώματη εμπειρία, καταπιανόμαστε με μία σειρά από προβληματισμούς και αντιφάσεις που αναδείχθηκαν με την επίδραση της κριτικής και μετανθρώπινης θεωρίας και διαπλέκονται με την ιστορία του είδους, όπως η υβριδικότητα της ταυτότητας, η μερικότητα της αντίληψης και ο βιωματικός χώρος όπως αυτός προσεγγίζεται στην queer θεωρία, δίνοντας δηλαδή ιδιαίτερη έμφαση στις συναντήσεις με την ετερότητα, όσο και σε ζητήματα προσανατολισμού. Στην συνέχεια, αναφερόμαστε σε καλλιτεχνικά έργα που υπήρξαν επιδραστικά για την πρακτική μας και αναμετρώνται με τις έννοιες αυτές, προκειμένου να εξερευνήσουμε διαφορετικούς τρόπους που μπορεί αυτές να πραγματώνονται στο καλλιτεχνικό πλαίσιο. Η μελέτη αυτή αποτελεί ταυτόχρονα το πλαίσιο εντός του οποίου τοποθετούμε τη διαδραστική εγκατάσταση που δημιουργήσαμε με τίτλο Sensorientation. To Sensorientation, αποτελεί, το εικαστικό μέρος της εργασίας το οποίο επιδιώκει μέσω των αισθήσεων, της εμπειρίας στον χώρο, του ήχου και της διαδραστικής τεχνολογίας να φωτίσει μία πιο ρευστή και διασυνδεδεμένη κατανόηση της ταυτότητας, λαμβάνοντας υπόψη τους τρόπους με τους οποίους η τεχνολογία και ο πολιτισμός μεταμορφώνουν το σώμα μας, το μυαλό μας και τη σχέση μας με τον κόσμο.Item Open Access Ο οπτικός πολιτισμός υπό το πρίσμα των W. Benjamin & J. Berger στο έργο του Edward HopperΤσάτσου, Νικολέττα Λ. (Μεταπτυχιακή εργασία, 2023)Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην εξέταση της περίπλοκης σχέσης μεταξύ του διπόλου ορόν υποκείμενο-ορώμενο αντικείμενο και της ικανότητάς της να παράγει ποικίλες ιδεολογικές και κοινωνικές σημασίες. Η έρευνα αυτή εκτυλίσσεται μέσα σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από πληθώρα έντονων και πολύπλευρων οπτικών φαινομένων, με φόντο την αβεβαιότητα για τη σκιαγράφηση του μέλλοντος του πολιτισμού μας. Στο επίκεντρο αυτής της εξέτασης βρίσκεται η κομβική έννοια της "οπτικής κουλτούρας", ένα θέμα που έχει αναλυθεί σχολαστικά από μελετητές σε όλες τις ιστορικές εποχές. Χρησιμεύει ως θεμελιώδες εργαλείο για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα μέσα αναπαράστασης διαμορφώνονται και χρησιμοποιούνται για ιδεολογικούς σκοπούς. Η οπτική κουλτούρα, ως πεδίο, περιλαμβάνει τη μελέτη των οπτικών εικόνων σε ένα φάσμα τομέων, όπως η φωτογραφία, ο κινηματογράφος, η διαφήμιση και η τέχνη, και επεκτείνεται στη σύγχρονη σφαίρα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Λειτουργεί στο σταυροδρόμι διαφορετικών επιστημονικών κλάδων, αντλώντας θεωρίες από την ιστορία της τέχνης, την οπτική ανθρωπολογία, τις σπουδές των μέσων ενημέρωσης και την πολιτισμική θεωρία, μεταξύ άλλων. Είναι σημαντικό ότι ευδοκιμεί μέσα στο πλαίσιο της ιστορίας, της πολιτικής και της κοινωνίας, όπου διαμορφώνει την παραγωγή, τη διάδοση και την κατανάλωση των οπτικών μέσων. Ο Walter Benjamin και ο John Berger, διακεκριμένοι φιλόσοφοι, προσφέρουν βαθιές ιδέες που στηρίζουν το παρόν έγγραφο. Και οι δύο τονίζουν την αλληλένδετη σχέση της οπτικής κουλτούρας με τα ιστορικά και κοινωνικά συμφραζόμενα. Υποστηρίζουν ότι ο οπτικός πολιτισμός βρίσκεται σε διαρκή αλληλεπίδραση με τα ιστορικά γεγονότα και την κοινωνική δυναμική κάθε εποχής, καθιστώντας τον τόσο μια καλλιτεχνική όσο και μια πολιτική δύναμη άρρηκτα συνδεδεμένη με τις επικρατούσες συνθήκες. Ένα κρίσιμο σημείο εστίασης στο πλαίσιο των αναλύσεών τους είναι το βλέμμα του θεατή, ένας φακός μέσα από τον οποίο το νόημα και ο αντίκτυπος του οπτικού πολιτισμού βρίσκουν την απήχησή τους, αντανακλώντας τις συνιστώσες και τα αποτελέσματα της καθημερινής ζωής στη δημιουργία της τέχνης. Συνοψίζοντας, η παρούσα εργασία ξεδιπλώνει την πολύπλευρη φύση της οπτικής κουλτούρας, αντλώντας έμπνευση από τις οπτικές γωνίες των Benjamin και Berger. Υπογραμμίζει τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ του οπτικού πολιτισμού, της ιστορίας και της κοινωνίας, φωτίζοντας τη βαθιά επιρροή του στον πολιτικό και κοινωνικό ιστό. Το βλέμμα του θεατή αναδεικνύεται σε κρίσιμο καθοριστικό παράγοντα, διαμορφώνοντας την ερμηνεία και τη σημασία των οπτικών μέσων μέσα σε αυτή την πολύπλοκη αλληλεπίδραση ιδεολογιών και κοινωνικών δυνάμεων. Τέλος, επιχειρείται μια σύνδεση των παραπάνω με το έργο του ζωγράφου Edward Hopper.Item Open Access Η θεωρία του ανοίκειου, εικαστικές & χωρικές προεκτάσειςΑδριανός, Λεωνίδας Γ. (Μεταπτυχιακή εργασία, 2023)Η εργασία αποπειράται να προσεγγίσει την έννοια του ανοίκειου μέσα από εικαστικές πρακτικές και παραδείγματα, αναζητώντας την ανταπόκριση της έννοιας στον χώρο. Ξεκινάει με την γλωσσολογική ανάλυση και παρουσίαση του όρου όπως τον έθεσε ο Sigmund Freud, καθώς και το λογοτεχνικό παράδειγμα που παρουσίασε ο ίδιος για την περεταίρω κατανόηση του. Έπειτα προσεγγίζεται μέσα από κινηματογραφικά παραδείγματα και χειρισμούς που έχουν εφαρμοστεί, ώστε να αποδοθεί αυτή η ιδιάζουσα ατμόσφαιρα. Συνδετικά στοιχεία, για να καταλήξει στο πόρισμά της αυτή η εργασία, τίθεται η το κίνημα του υπερρεαλισμού, ως μια περίοδος που έστρεψε τους καλλιτέχνες στην προσέγγιση του αλλόκοτου και το έργο του Maurits Cornelis Escher που με την παραμόρφωση της ευκλείδειας γεωμετρίας δημιουργεί χώρους στερημένους από τους φυσικούς κανόνες που έχουμε συνηθίσει. Τέλος η εργασία μελετά ιστορικά την φαινομενολογική έννοια του τόπου, ώστε να εντοπίσει τα στοιχεία εκείνα που χαρακτηρίζουν έναν χώρο ως οικείο και αν η έλλειψή τους είναι η βάση του ασυναίσθητος του ανοίκειου στον χώρο.Item Open Access Η εικονική πραγματικότητα στις καλλιτεχνικές πρακτικές. VakedictoryΒαρβαλούκα, Κυριακή (Μεταπτυχιακή εργασία, 2023)Το VALEDIRECTORY είναι το αποτέλεσμα μίας πορείας που ξεκίνησε από την παραδοσιακή γλυπτική και την ανάγκη εξερεύνησης θεμάτων που έχουν να κάνουν με τον φαντασιακό και μυθολογικό κόσμο. Πρώτη ανάγκη υπήρξε η εξερεύνηση υβριδικών πλασμάτων, άλλα από τις μυθολογίες του κόσμου και άλλα από πειραματικές συνθέσεις. Στα επόμενα ακαδημαϊκά βήματα και με την ανάγκη εξερεύνησης των 3D μηχανών, τα πλάσματα κινήθηκαν στις μυθολογίες της Ευρώπης με βασικά ερεθίσματα, τον Nosferatu και τις ιστορίες του Λαβκραφτ για τον Cthulhu. Άλλοτε με πειραματισμούς σε μεμονωμένα όντα, άλλοτε με την ένταξή τους σε εικονικά περιβάλλοντα η εξερεύνηση συνεχιζόταν μέχρι να κερδίσουν έδαφος τα περιβάλλοντα και οι ατμόσφαιρες που μπορούσαν να δημιουργήσουν χωρίς κάποιο συγκεκριμένο χαρακτήρα, αλλά με την τοποθέτηση του θεατή σε αυτό το ρόλο. Με βάση την αρχαιοελληνική μυθολογία και τα λεγόμενα συγγραφέων του τότε, αλλά και του σήμερα, η έμπνευση εστιάστηκε στη θεογονία του Ησίοδου και την εικόνα του για τον Κάτω Κόσμο. Διαβάζοντας, λοιπόν το κείμενο και συλλέγοντας πληροφορίες από διάφορες πηγές και σύγχρονους συγγραφείς, ξεκίνησε η σύνθεση ενός τοπίου με στόχο μια εμβυθιστική εμπειρία, που δεν θα είχε απαραίτητα ως στόχο τη συσχέτιση του τελικού τοπίου με το ανάγνωσμα. Σε αυτή την εμπειρία ο θεατής μπορεί να νιώσει και να βιώσει ότι θέλει, χωρίς περιορισμούς. Για τον καθένα μπορεί το έργο να σημαίνει κάτι διαφορετικό και να έχει διαφορετική ανάγνωση, ανάλογα την περίοδο που διανύει κάθε άνθρωπος που έρχεται σε επαφή με το έργο. Για κάποιους μπορεί να είναι η έξοδος από μια δύσκολη κατάσταση, για άλλους μπορεί να εικονίζει την πορεία από τη ζωή στο θάνατο, για άλλους την τιμωρία, για άλλους την κάθαρση ή την αναγέννηση. Σχεδόν σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για έναν αποχαιρετισμό, είτε αυτός είναι ευχάριστος, είτε είναι δυσάρεστος, όπως καθημερινά το παρόν πεθαίνει για να γεννηθεί το μέλλον. Στόχος του έργου είναι να εισάγει το θεατή σε έναν υπερβατικό κόσμο, κάνοντάς τον να ξεχάσει για λίγο που πραγματικά βρίσκεται και να νιώσει χαμένος μέσα σε αυτό το χώρο. Με βάση τη λογική της εικονικής πραγματικότητας, ο χώρος πλαισιώνεται από μεγάλου μεγέθους προβολές σε σειρά, ώστε να διαμορφώνουν την εντύπωση ενός ενιαίου χώρου. Ο χωρικός ήχος στοχεύει στην ενίσχυση της ατμόσφαιρας του απόκοσμου τόπου και υπονοεί την παρουσία υπερβατικών όντων που δεν είναι ορατά στο θεατή. Για να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η εμπειρία, η επιστράτευση τεχνικών αρωματισμού του χώρου, με διαφορετικές μυρωδιές σε κάθε σημείο που συνάδουν με την εικόνα, ενεργοποιούν την όσφρηση και συμπληρώνουν αρμονικά το μέρος. Σε πειραματικό επίπεδο δρα η προσπάθεια ένταξης της αίσθησης της αφής στην εμπειρία, με στοιχεία που βγαίνουν στο χώρο, άρρηκτα συνδεδεμένα με τις προβαλλόμενες εικόνες, όπου ο θεατής μπορεί να αγγίξει και να νιώσει μέρος αυτού του κόσμου. Οι δυνατότητες του έργου μπορούν να επεκταθούν από την εμβυθιστική εγκατάσταση σε σκηνικά ταινιών ή θεατρικών παραστάσεων. Το έργο μπορεί να θεαθεί, επίσης, μέσα από VR Headset ή να ενταχθεί στη λογική της επαυξημένης πραγματικότητας, όπου μέσα από ένα κινητό ή τάμπλετ, ο θεατής μπορεί να δει αυτόν τον υπερβατικό, φανταστικό κόσμο ως επέκταση του πραγματικού.Item Open Access Φιλμ - δοκίμιο και πολιτικές αισθητικές της μνήμηςΚεχρής, Δημήτρης Ν. (Μεταπτυχιακή εργασία, 2022)Η παρούσα εργασία σκιαγραφεί τη διαδρομή του είδους που καλείται φιλμ-δοκίμιο (essay-film) και τις σχέσεις του συγκεκριμένου είδους με τη μνήμη η οποία διεκδικεί χώρο μεταξύ θεσμικών ιστορικών αφηγήσεων που φέρουν αξιώσεις αντικειμενικότητας και μνημονικών θραυσμάτων που συχνά βρίσκονται στην επικράτεια της υποκειμενικής ενατένισης. Για τον σκοπό αυτόν αναλύονται πολιτικές και εικαστικές αναζητήσεις της «Αριστερής Όχθης» και του «Γαλλικού Νέου Κύματος», μελετώνται έργα που συνέβαλαν στην ανάδειξη προσταγμάτων του φεμινιστικού κινήματος και εξετάζεται η σχέση ορισμένων φιλμικών δοκιμίων με την κριτική στη νεωτερική κοινωνική οργάνωση καθώς και με απόπειρες ψηλάφησης μιας αντί-δημόσιας σφαίρας. Η εργασία αυτή αποτελεί, ταυτόχρονα, το πλαίσιο εντός του οποίου τοποθετώ το έργο μου Αθήνα, αγάπη μου, ένα φιλμ-δοκίμιο που αναζητά στο σώμα τής πόλης της Αθήνας μνημονικά ίχνη που βρίσκονται στο «υπέδαφος» της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της. Πρόκειται για το εικαστικό σκέλος της εργασίας το οποίο, επίσης, επιχειρεί να συμβάλει στη διερεύνηση τού υπό εξέταση είδους, φιλοδοξώντας να αποτελέσει ένα μνημείο εν χρόνο που αντιβαίνει στη συνήθη πρακτική των σκληρών υλικών αποκρυσταλλώσεων.