Communities in ArtΙΑ
Select a community to browse its collections.
- Πτυχιακές, Μεταπτυχιακές Εργασίες και Διδακτορικές Διατριβές
- Δημοσιεύσεις ή άρθρα (δημοσιευμένα ή μη) σε περιοδικά και συνέδρια, βιβλία ή κεφάλαια βιβλίων ανοιχτής πρόσβασης
- Έντυπες Εκδόσεις της ΑΣΚΤ (κατάλογοι εκθέσεων, τιμητικοί τόμοι, πρακτικά συνεδρίων κ.α.)
- Φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό που παράγεται από το ίδρυμα στο πλαίσιο διοργάνωσης εκδηλώσεων, εκθέσεων, ομιλιών, συνεδρίων κλπ.
Recent Submissions
Υδάτινος Κόσμος
Παπαλέξη, Ελένη (Πτυχιακή εργασία, 2026-03-18)
Η κεντρική ιδέα του έργου μου έχει ως αναφορά το παραμύθι του Lewis Carroll «η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων». Είναι μια εγκεφαλική απόδραση, ένα πέρασμα από την πραγματικότητα σ’ έναν κόσμο φανταστικό, μια βουτιά στο ασυνείδητο, σε εικόνες που είναι άλλοτε σκοτεινές και επικίνδυνες και άλλοτε παράξενες και όμορφες. Εκεί, υπάρχει μια πληθώρα συναισθημάτων, άλογων επιθυμιών και αναμνήσεων. Συμπυκνωμένες σκέψεις αναμεμειγμένες με φόβους, εμπειρίες από την παιδική ηλικία, για τα οποία δεν έχουμε καμία σαφή επίγνωση. Ο Freud τις αποκαλεί «αθέλητες παραστάσεις», πολλές φορές τις συναντάμε στα όνειρά μας και τις συγχωνεύουμε με την πραγματικότητα όταν ξυπνάμε. Συμπεριλαμβάνουν εικόνες, λέξεις, κείμενα, γεγονότα, που νομίζουμε ότι περνάνε απαρατήρητα, όμως χαράζουν τα δικά τους μονοπάτια στο ασυνείδητό μας και επανέρχονται σε στιγμές ενόρασης. Με το έργο αυτό εκφράζεται μια χαώδης, ανάκατη, παράλογη κατάσταση που επιδιώκει να ισορροπήσει. Όπως η Αλίκη καταφέρνει να βρει μια ισορροπία σε όλα τα παράλογα πράγματα που της συμβαίνουν, αποδεχόμενη την ολική τρέλα που επικρατεί στον κόσμο που την τοποθετεί ο συγγραφέας. Στη δική μου σκέψη στο έργο που παρουσιάζεται, η Αλίκη έχει μεγαλώσει, έχει ενηλικιωθεί, αντιμετωπίζει φόβους και ανησυχίες που εμπεριέχει ο γυναικείος ψυχισμός, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της κύησης. Δίνεται έμφαση στη γονιμότητα, στη μητρότητα, στο θηλασμό, στη χαρά που κουβαλάνε μαζί τους τα παιδιά. Έτσι χτίζεται σταδιακά ένα πλαίσιο, όπου αφετηρία έχει τον πειραματισμό και το παιχνίδι. Αν θεωρήσουμε τον εγκέφαλό μας ότι είναι μια θάλασσα και στο βυθό της βρίσκεται το ασυνείδητο, εδώ γίνεται μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια σειρά γλυπτών που ανήκουν σε αυτόν τον υδάτινο κόσμο, ενσωματώνονται και συνομιλούν. Αποτυπώνονται γλυπτικά κυρίως έργα που έχουν προκύψει από την άρθρωση διαφορετικών μελών του ανθρώπινου σώματος και δημιουργούν ένα νέο αφήγημα. Άλλα έργα έχουν απλώς αναφορά στο ανθρώπινο σώμα, το νερό ή σε θαλάσσια πλάσματα και φυτά. Μέσα από τη βιωματική εμπειρία αναζητείται η ανάμνηση από την παιδικότητα μας, ταυτόχρονα και η θαλπωρή και η ασφάλεια που όλοι μας έχουμε νιώσει όταν ήμασταν στην κοιλιά της μητέρας μας. Το έργο καλεί τον θεατή να εισέλθει, έστω και για λίγο, στον κόσμο που του αποκαλύπτεται, να περιηγηθεί ανάμεσα στα γλυπτά, να αισθανθεί, να ανακαλύψει και να προσεγγίσει το γυναικείο σύμπαν, ώστε να βρεθεί τελικά εντός μιας ουτοπικής μήτρας-βυθού. Εκεί απογυμνωμένος από κάθε δική του πραγματικότητα, γκρεμίζοντας όλα τα επισφαλή οικοδομήματα γύρω του, ο περιηγητής θα ξεκινήσει ένα ταξίδι όπου θα γίνει η συνάντηση του εγώ με τη σουρεαλιστική παιδική ψυχή, η οποία χάνεται με την ενηλικίωση όπου επικρατεί τελικά η λογική.
Η πολιτιστική πολιτική του Ινστιτούτου Γκαίτε Αθηνών την περίοδο της Δικτατορίας
Σπυρέλλη, Βασιλική (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-04-22)
Η παρούσα μελέτη εξετάζει την πολιτιστική πολιτική του Ινστιτούτου Γκαίτε Αθηνών κατά την περίοδο της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών (1967–1974), εστιάζοντας στον ρόλο του ως φορέα πολιτισμικής μεσολάβησης μέσα σε ένα αυταρχικό πολιτικό περιβάλλον. Αφετηρία της έρευνας αποτέλεσε η μελέτη της έκθεσης Νέοι Έλληνες Ρεαλιστές (1972), η οποία ανέδειξε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι εκθεσιακές πρακτικές του Ινστιτούτου συνδέονταν με τη γενικότερη πολιτική στάση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας απέναντι στην Ελλάδα. Κεντρικός άξονας της εργασίας είναι η μελέτη περίπτωσης επτά Ελλήνων καλλιτεχνών (Θόδωρος, Αλέξης Ακριθάκης, Παντελής Ξαγοράρης, Κωνσταντίνος Ξενάκης, Κώστας Τσόκλης, Στάθης Λογοθέτης και Γιάννης Ψυχοπαίδης), οι οποίοι συμμετείχαν σε εκθέσεις του Ινστιτούτου και έλαβαν υποτροφίες από οργανισμούς, όπως το DAAD και το Ίδρυμα Ford. Η επιλογή τους επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στις διεθνείς πολιτιστικές ανταλλαγές και τη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής τους πορείας, καθώς και της επίδρασης των δυτικών πολιτιστικών δικτύων στο ελληνικό καλλιτεχνικό πεδίο. Η έρευνα βασίζεται σε εκτενή αρχειακή μελέτη (Ινστιτούτο Γκαίτε, ΕΜΣΤ, ΑΣΚΤ, Τελλόγλειο Ίδρυμα κ.ά.) και δευτερογενή βιβλιογραφία, επιδιώκοντας να καλύψει ένα σχετικά ανεξερεύνητο πεδίο: την εκθεσιακή πολιτική κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα αφορούν τη σύνδεση των εκθεσιακών δραστηριοτήτων και των υποτροφιών με στρατηγικές πολιτιστικής διπλωματίας της Δυτικής Γερμανίας και των ΗΠΑ, στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Παράλληλα, εξετάζεται κατά πόσο οι συνθήκες λογοκρισίας και περιορισμού της ελευθερίας έκφρασης επηρέασαν την καλλιτεχνική πρακτική, οδηγώντας σε πιο υπαινικτικές και εννοιολογικές μορφές δημιουργίας. Η εργασία αναδεικνύει επίσης τον ρόλο του Ινστιτούτου ως ενδεχόμενου «ασφαλούς χώρου» καλλιτεχνικής έκφρασης. Συνολικά, επιχειρείται η ανάδειξη της σύνθετης αλληλεπίδρασης μεταξύ πολιτικής συγκυρίας, πολιτιστικής διπλωματίας και καλλιτεχνικής παραγωγής, φωτίζοντας τις διαδρομές της τέχνης στην Ελλάδα της δικτατορίας και τη δυναμική σχέση μεταξύ εγχώριων και διεθνών καλλιτεχνικών δικτύων.
Έρως και ψυχή
Βαφειάδη, Αντιγόνη (Πτυχιακή εργασία, 2025-10-15)
Έρως και ψυχή
Η απαρχή αυτής της ιδέας βρίσκεται στον μύθο του Έρωτα και της Ψυχής· στην πορεία μιας ψυχής που, μέσα από τον έρωτα, τον πόθο, τη δοκιμασία και την περιέργεια, βαδίζει προς την αυτογνωσία και τη λύτρωση. Η ιστορία αυτή δεν είναι μόνο μυθική· είναι αλληγορία της ανθρώπινης ύπαρξης, της ανάγκης να ενωθεί το πνεύμα με την ύλη, το θεϊκό με το ανθρώπινο. Στην ίδια κατεύθυνση, ο Πλάτων μιλά για τον έρωτα ως γιο του Πόρου και της Πενίας ως δύναμη ενδιάμεση, που κινείται ανάμεσα στο κενό και στην πληρότητα. Ο έρωτας είναι η δίψα του ανθρώπου για το ωραίο, η αέναη προσπάθεια να πλησιάσει το αιώνιο και όταν ο άνθρωπος φτάσει να αντικρίσει την ίδια την Ιδέα του Ωραίου, εκείνη τη στιγμή, όπως λέει ο Σωκράτης, αξίζει να ζει· διότι έχει αγγίξει, έστω για λίγο, το άφθαρτο μέσα από το φθαρτό. Από την άλλη πλευρά, ο Αριστοτέλης, είδε την ψυχή ως μορφή του σώματος —ως ενέργεια που πυροδοτεί την ύλη και της δίνει ζωή, όπως η ίδια η ψυχή χρησιμοποιεί το σώμα ως όργανο έτσι η τέχνη χρησιμοποιεί την ύλη ως φορέα πνευματικής ενέργειας. Συνεπώς η δημιουργία , είναι μια συμφωνία ψυχής και ύλης,
μια πράξη έρωτα ανάμεσα στην ιδέα και στο σώμα του έργου. Μέσα από αυτά τα νοήματα γεννήθηκαν τα δέκα έργα που παρουσιάζω, με την μορφή εικαστικής εγκατάστασης που εισάγει τον θεατή σε έναν κόσμο με γλυπτικές δομές που έχουν βιομορφικό χαρακτήρα, μοιάζουν με κουκούλια, καταφύγια, τόπους εσωτερικής αναδίπλωσης και γένεσης. Κάθε κουκούλι είναι ένας χώρος μετάβασης — από το σκοτάδι στο φως, από την ακινησία στη ζωή, από την άγνοια στη γνώση, δημιουργημένα από μεταξωτό ύφασμα, υλικό ευαίσθητο , σχεδόν σωματικό. Η επιφάνειά τους έχει βαφτεί με φυτικές βαφές — κρόκο Κοζάνης, κρεμέζι, λουλακί μπαχάρια, προϊόντα δικής μου έρευνας, πειραματισμού και παραγωγής- χρώματα που προέρχονται από τη φύση, φθαρτά αλλά ζωντανά. Πριν τη βαφή, τα υφάσματα έρχονται σε επαφή με το νερό· η διαδικασία αυτή λειτουργεί σαν βάπτιση, σαν καθαρτήριο στάδιο, όπου το ύφασμα, όπως και η ψυχή, προετοιμάζεται για τη μεταμόρφωσή του. Στο εσωτερικό τους, το σύρμα δίνει μορφή και όγκο — σαν το πνεύμα που οργανώνει την ύλη, σαν την ψυχή που ενεργεί μέσα στο σώμα. Συνολικά, τα έργα συνθέτουν έναν χώρο-διαδρομή, όπου η ψυχή διασχίζει τα στάδια της ερωτικής ανάβασης: από την ύλη και την επιθυμία προς το φως και το άυλο. Είναι μια πορεία από την Πενία προς τον Πόρο, από την έλλειψη προς την πληρότητα, από τον αισθητό κόσμο προς το Απόλυτο Ωραίο. Ο θεατής καλείται να εισέλθει μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όχι μόνο ως παρατηρητής, αλλά ως συμμέτοχος της εμπειρίας. Να αισθανθεί το εύθραυστο των υλικών, τη ρευστότητα του φωτός, την ανάσα του χώρου — και μέσα από αυτά να αναγνωρίσει κάτι από τη δική του ψυχική αναζήτηση. Γιατί, όπως ο Έρωτας και η Ψυχή, έτσι κι εμείς, βρισκόμαστε πάντοτε στο ενδιάμεσο: ανάμεσα στην ύλη και το πνεύμα, στην έλλειψη και στην πληρότητα, στην επιθυμία και στην ομορφιά.
Είμαστε σε επαφή
Κασαλιά, Ιωάννα (Πτυχιακή εργασία, 2024-06)
Το έργο Είμαστε σε Επαφή διερευνά την αντικειμενικότητα μιας οθονοκεντρικής αντίληψης του κόσμου και θέτει ερωτήματα γύρω από την ευρύτερη έννοια της επικοινωνίας στην ψηφιακή εποχή. Το έργο αναπτύσσεται σε δύο μέρη. Το πρώτο αφορά μια εφαρμογή overlay για smartphones, που προγραμματίστηκε από τον Αλέξανδρο Ιωάννου για τις ανάγκες του έργου και είναι διαθέσιμη για χρήστες Android μέσω QR code. Η εφαρμογή καταμετρά κάθε απτική χειρονομία του χρήστη στην οθόνη, με τον μέσο όρο να φτάνει περίπου τα 2.617 αγγίγματα την ημέρα. Το δεύτερο μέρος μεταφράζει αυτές τις ψηφιακές χειρονομίες σε υλική μορφή. Κάθε πάτημα ή σύρσιμο στην οθόνη μεταφέρεται ως ένα κομμάτι πηλού στο μέγεθος ενός δακτυλικού αποτυπώματος. Χιλιάδες από αυτά τα ίχνη-ψηφίδες συνθέτουν μια απτική εικόνα, μετατοπίζοντας την εμπειρία από το οπτικό στο αισθητηριακό. Επιπλέον, κάθε εντολή στην οθόνη δεν καταγράφεται μόνο βάσει του αποτελέσματός της αριθμητικά. Στη γλυπτική εγκατάσταση έχει σημειωθεί μέσω της Android εφαρμογής ο αριθμός όλων των απτικών κινήσεων που συντέλεσαν σε αυτό το αποτέλεσμα της εντολής. Για παράδειγμα, σε ένα μήνυμα «μου λείπεις», δεν αποδίδονται μόνο οι δέκα χαρακτήρες που πληκτρολογήθηκαν για τη σύνταξη της φράσης, αλλά και κάθε διαγραφή, κενό και επαναπληκτρολόγηση, καταγράφοντας την ξεχωριστή και προσωπική εμπειρία που προηγείται του μηνύματος και μεσολαβεί πάνω στην οθόνη μέχρι και την αποστολή του. Η εγκατάσταση μετατρέπει την άυλη πληροφορία σε υλική ενσάρκωση στον πηλό. Η ποσότητα των κινήσεων στην οθόνη αφής εμφανίζεται ως πλήθος φυσικών ίχνων - χαδιών, που καταλαμβάνουν χώρο, φέρουν διάρκεια και καθιστούν ορατές και απτές τις διαδικασίες της ψηφιακής επικοινωνίας.
Αέανος - κύκλος
Λαδάς, Κωνσταντίνος (Πτυχιακή εργασία, 2026-03-11)
Η παρούσα εργασία είχε ως εκκίνηση τους μύθους που έχουν συνυφαστεί με καθ’ έκαστο των αστερισμών του ζωδιακού κύκλου. Διάλεξα τα ζώδια διότι επιτελούσαν μια ενιαία ενότητα στον κόσμο της μυθολογίας, αλλά και διότι αποτελούν μια συνεχή επανάληψη στον χρόνο που δηλώνει το αιώνιο. Μετά από μια περίοδο μελέτης τόσο των ίδιων των ιστοριών όσο και την πρόσληψη τους από το κοινό μέσα στον χρόνο, κρατώντας κάθε φορά μόνο μέρος του αρχικού μύθου, έφτιαξα δικές μου αλληγορικές παραστάσεις με συμβολιστική και σουρεαλιστική διάθεση. Απεικόνισα επεισόδια και σκηνές απο τις διάφορες ιστορίες σε ελεύθερη ερμηνεία, εντάσσοντας πολλά εικονολικά και αφηγηματικά στοιχεία από χριστιανικές παραδόσεις όπως η βυζαντινή θρησκευτική ζωγραφική και η μεσαιωνική διακόσμηση χειρογράφων, καθώς και αποκρυφιστικές ιδέες και σύμβολα κυρίως προερχόμενα από την αλχημεία και την Ερμητική φιλοσοφία. Οι συνθέσεις που ανέπτυξα, αν και διατηρούν ακόμα σχέση με τον αρχικό μύθο, τελικά εκφράζουν δικούς μου προβληματισμούς σχετιζόμενους με τον αγώνα του ανθρώπου για κατανόηση, την γνώση και την άγνοια, το πρόβλημα του κακού και την ατέλεια που ενυπάρχει στα ανθρώπινα πράγματα καθώς και την ανάγκη για ελευθερία. Τα έργα, που είναι συνολικά δεκατέσσερα, αποτελούνται από δύο στρογγυλούς πίνακες που είναι εισαγωγικοί και δώδεκα έργα ορθογώνια που αντίστοιχων σε ένα έργο για το ζώδιο κάθε μήνα. Τεχνοτροπικά και υφολογικά βασίζονται στην τέχνη της Βόρειας Αναγένησης με κάποιες αφομοιωμένες βυζαντινές και ιταλικές αναγεννησιακές επιρροές.