Communities in ArtΙΑ
Select a community to browse its collections.
- Πτυχιακές, Μεταπτυχιακές Εργασίες και Διδακτορικές Διατριβές
- Δημοσιεύσεις ή άρθρα (δημοσιευμένα ή μη) σε περιοδικά και συνέδρια, βιβλία ή κεφάλαια βιβλίων ανοιχτής πρόσβασης
- Έντυπες Εκδόσεις της ΑΣΚΤ (κατάλογοι εκθέσεων, τιμητικοί τόμοι, πρακτικά συνεδρίων κ.α.)
- Φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό που παράγεται από το ίδρυμα στο πλαίσιο διοργάνωσης εκδηλώσεων, εκθέσεων, ομιλιών, συνεδρίων κλπ.
Recent Submissions
Αυτό που περιμένω δεν είναι αληθινό
Κορρέ, Φωτεινή (Μεταπτυχιακή εργασία, 2024-11)
Η παρούσα εργασία εξετάζει τη σύνθετη και διαρκώς εξελισσόμενη έννοια των συνόρων, όχι μόνο ως φυσικών ορίων μεταξύ κρατών, αλλά ως κοινωνικών και τεχνολογικών κατασκευών που επιβάλλουν και ρυθμίζουν ταυτότητες. Η έρευνα προσεγγίζει τα σύνορα ως έναν μηχανισμό εξουσίας που, από τη μια πλευρά, επιτρέπει τη διάκριση μεταξύ των υποκειμένων μέσω της γεωγραφικής και πολιτικής κατηγοριοποίησης, ενώ, από την άλλη, αναδεικνύει την τεχνολογική παρέμβαση στην ατομική ελευθερία και στην επιτήρηση της κινητικότητας. Αναλύεται πώς οι πρακτικές των συνόρων περιλαμβάνουν πλέον, πέραν των φυσικών, και ψηφιακά και βιομετρικά σύνορα, ενσωματώνοντας τεχνολογίες αναγνώρισης και επιτήρησης, που ενισχύουν τον έλεγχο των ταυτοτήτων και την ταξινόμηση των υποκειμένων σε κοινωνικές κατηγορίες όπως "μετανάστης", "πρόσφυγας" ή "τουρίστας". Ακολουθώντας τη σκέψη της Harsha Walia, επισημαίνεται πώς οι συνοριακές πολιτικές υπερβαίνουν τη ρύθμιση της κινητικότητας, καθώς συμβάλλουν στην κατασκευή κοινωνικών ανισοτήτων και διακρίσεων. Εξετάζεται η θεωρητική συμβολή φεμινιστικών και μεταανθρωπιστικών προσεγγίσεων, προτείνοντας έναν νέο τρόπο κατανόησης της ταυτότητας. Μέσα από αναλύσεις που αντλούνται από τη σκέψη της Rosi Braidotti και του Judith Butler, αναπτύσσεται η έννοια της νομαδικής υποκειμενικότητας ως μια μορφή αντίστασης στον κρατικό και τεχνολογικό έλεγχο. Τα υποκείμενα μπορούν να υιοθετούν νέες, ευέλικτες ταυτότητες που διαφεύγουν από τους παραδοσιακούς περιορισμούς, καταργώντας την ακαμψία των εθνοκρατικών και κοινωνικών διακρίσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η εργασία διερευνά τη φροντίδα, την οικειότητα και τη διαδικασία της αναμονής, που μπορούν να επαναπροσδιορίσουν τις σχέσεις μας με το ανθρώπινο και μη και να αναδείξουν έναν φεμινιστικό τεχνο-ουμανισμό. Τέλος, περιγράφεται η εικαστική εγκατάσταση «Αυτό που περιμένω δεν είναι αληθινό», η οποία αποτελεί μια πρακτική εφαρμογή των θεωρητικών αυτών εννοιών. Η εγκατάσταση διερευνά τις συνθήκες ταυτότητας, ελέγχου και αντίστασης, επιτρέποντας στα υποκείμενα που συμμετέχουν να αλληλεπιδράσουν με το περιβάλλον και την τεχνολογία με τρόπο που τα απαλλάσσει από την παραδοσιακή κρατική και θεσμική επιτήρηση.
Το βαγόνι
Οικονομίδης, Νικήτας (Πτυχιακή εργασία, 2026-06-17)
Το «Βαγόνι» είναι μια προσπάθεια να παρατηρήσω τη σύγχρονη καθημερινότητα και τη θέση του ανθρώπου μέσα σε αυτή. Ζούμε σε μια κοινωνία που κινείται διαρκώς, όπου όλοι φαίνεται να κυνηγούν κάτι: στόχους, επιτυχία, ασφάλεια, αναγνώριση. Μέσα σε αυτή τη συνεχή κίνηση συχνά ξεχνάμε να σταματήσουμε και να αναρωτηθούμε γιατί ακολουθούμε αυτή τη διαδρομή και αν οι επιθυμίες που κυνηγάμε είναι πραγματικά δικές μας. Οι μορφές του έργου βρίσκονται σε μια κατάσταση αναμονής και επανάληψης. Περιμένουν, μετακινούνται, συνυπάρχουν, αλλά ταυτόχρονα μοιάζουν απομονωμένες. Η επαναλαμβανόμενη χρήση της γραμμής λειτουργεί σαν μια εμμονική διαδικασία που θυμίζει τους κύκλους της καθημερινής ζωής, τις συνήθειες και τις διαδρομές που ακολουθούμε ξανά και ξανά. Το έργο δεν προσπαθεί να δώσει απαντήσεις ούτε να κατηγορήσει κάποιον συγκεκριμένα. Αντιθέτως, θέτει ερωτήματα γύρω από την ελευθερία, την ανασφάλεια, την αποξένωση και τη συλλογική συμμετοχή μας σε έναν τρόπο ζωής
που συχνά θεωρούμε δεδομένο. Το βαγόνι λειτουργεί ως σύμβολο μιας κοινής πορείας, όπου οι άνθρωποι βρίσκονται μαζί στον ίδιο χώρο, αλλά όχι πάντα πραγματικά κοντά ο ένας στον άλλον.
Υδάτινος Κόσμος
Παπαλέξη, Ελένη (Πτυχιακή εργασία, 2026-03-18)
Η κεντρική ιδέα του έργου μου έχει ως αναφορά το παραμύθι του Lewis Carroll «η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων». Είναι μια εγκεφαλική απόδραση, ένα πέρασμα από την πραγματικότητα σ’ έναν κόσμο φανταστικό, μια βουτιά στο ασυνείδητο, σε εικόνες που είναι άλλοτε σκοτεινές και επικίνδυνες και άλλοτε παράξενες και όμορφες. Εκεί, υπάρχει μια πληθώρα συναισθημάτων, άλογων επιθυμιών και αναμνήσεων. Συμπυκνωμένες σκέψεις αναμεμειγμένες με φόβους, εμπειρίες από την παιδική ηλικία, για τα οποία δεν έχουμε καμία σαφή επίγνωση. Ο Freud τις αποκαλεί «αθέλητες παραστάσεις», πολλές φορές τις συναντάμε στα όνειρά μας και τις συγχωνεύουμε με την πραγματικότητα όταν ξυπνάμε. Συμπεριλαμβάνουν εικόνες, λέξεις, κείμενα, γεγονότα, που νομίζουμε ότι περνάνε απαρατήρητα, όμως χαράζουν τα δικά τους μονοπάτια στο ασυνείδητό μας και επανέρχονται σε στιγμές ενόρασης. Με το έργο αυτό εκφράζεται μια χαώδης, ανάκατη, παράλογη κατάσταση που επιδιώκει να ισορροπήσει. Όπως η Αλίκη καταφέρνει να βρει μια ισορροπία σε όλα τα παράλογα πράγματα που της συμβαίνουν, αποδεχόμενη την ολική τρέλα που επικρατεί στον κόσμο που την τοποθετεί ο συγγραφέας. Στη δική μου σκέψη στο έργο που παρουσιάζεται, η Αλίκη έχει μεγαλώσει, έχει ενηλικιωθεί, αντιμετωπίζει φόβους και ανησυχίες που εμπεριέχει ο γυναικείος ψυχισμός, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της κύησης. Δίνεται έμφαση στη γονιμότητα, στη μητρότητα, στο θηλασμό, στη χαρά που κουβαλάνε μαζί τους τα παιδιά. Έτσι χτίζεται σταδιακά ένα πλαίσιο, όπου αφετηρία έχει τον πειραματισμό και το παιχνίδι. Αν θεωρήσουμε τον εγκέφαλό μας ότι είναι μια θάλασσα και στο βυθό της βρίσκεται το ασυνείδητο, εδώ γίνεται μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια σειρά γλυπτών που ανήκουν σε αυτόν τον υδάτινο κόσμο, ενσωματώνονται και συνομιλούν. Αποτυπώνονται γλυπτικά κυρίως έργα που έχουν προκύψει από την άρθρωση διαφορετικών μελών του ανθρώπινου σώματος και δημιουργούν ένα νέο αφήγημα. Άλλα έργα έχουν απλώς αναφορά στο ανθρώπινο σώμα, το νερό ή σε θαλάσσια πλάσματα και φυτά. Μέσα από τη βιωματική εμπειρία αναζητείται η ανάμνηση από την παιδικότητα μας, ταυτόχρονα και η θαλπωρή και η ασφάλεια που όλοι μας έχουμε νιώσει όταν ήμασταν στην κοιλιά της μητέρας μας. Το έργο καλεί τον θεατή να εισέλθει, έστω και για λίγο, στον κόσμο που του αποκαλύπτεται, να περιηγηθεί ανάμεσα στα γλυπτά, να αισθανθεί, να ανακαλύψει και να προσεγγίσει το γυναικείο σύμπαν, ώστε να βρεθεί τελικά εντός μιας ουτοπικής μήτρας-βυθού. Εκεί απογυμνωμένος από κάθε δική του πραγματικότητα, γκρεμίζοντας όλα τα επισφαλή οικοδομήματα γύρω του, ο περιηγητής θα ξεκινήσει ένα ταξίδι όπου θα γίνει η συνάντηση του εγώ με τη σουρεαλιστική παιδική ψυχή, η οποία χάνεται με την ενηλικίωση όπου επικρατεί τελικά η λογική.
Η πολιτιστική πολιτική του Ινστιτούτου Γκαίτε Αθηνών την περίοδο της Δικτατορίας
Σπυρέλλη, Βασιλική (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-04-22)
Η παρούσα μελέτη εξετάζει την πολιτιστική πολιτική του Ινστιτούτου Γκαίτε Αθηνών κατά την περίοδο της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών (1967–1974), εστιάζοντας στον ρόλο του ως φορέα πολιτισμικής μεσολάβησης μέσα σε ένα αυταρχικό πολιτικό περιβάλλον. Αφετηρία της έρευνας αποτέλεσε η μελέτη της έκθεσης Νέοι Έλληνες Ρεαλιστές (1972), η οποία ανέδειξε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι εκθεσιακές πρακτικές του Ινστιτούτου συνδέονταν με τη γενικότερη πολιτική στάση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας απέναντι στην Ελλάδα. Κεντρικός άξονας της εργασίας είναι η μελέτη περίπτωσης επτά Ελλήνων καλλιτεχνών (Θόδωρος, Αλέξης Ακριθάκης, Παντελής Ξαγοράρης, Κωνσταντίνος Ξενάκης, Κώστας Τσόκλης, Στάθης Λογοθέτης και Γιάννης Ψυχοπαίδης), οι οποίοι συμμετείχαν σε εκθέσεις του Ινστιτούτου και έλαβαν υποτροφίες από οργανισμούς, όπως το DAAD και το Ίδρυμα Ford. Η επιλογή τους επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στις διεθνείς πολιτιστικές ανταλλαγές και τη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής τους πορείας, καθώς και της επίδρασης των δυτικών πολιτιστικών δικτύων στο ελληνικό καλλιτεχνικό πεδίο. Η έρευνα βασίζεται σε εκτενή αρχειακή μελέτη (Ινστιτούτο Γκαίτε, ΕΜΣΤ, ΑΣΚΤ, Τελλόγλειο Ίδρυμα κ.ά.) και δευτερογενή βιβλιογραφία, επιδιώκοντας να καλύψει ένα σχετικά ανεξερεύνητο πεδίο: την εκθεσιακή πολιτική κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα αφορούν τη σύνδεση των εκθεσιακών δραστηριοτήτων και των υποτροφιών με στρατηγικές πολιτιστικής διπλωματίας της Δυτικής Γερμανίας και των ΗΠΑ, στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Παράλληλα, εξετάζεται κατά πόσο οι συνθήκες λογοκρισίας και περιορισμού της ελευθερίας έκφρασης επηρέασαν την καλλιτεχνική πρακτική, οδηγώντας σε πιο υπαινικτικές και εννοιολογικές μορφές δημιουργίας. Η εργασία αναδεικνύει επίσης τον ρόλο του Ινστιτούτου ως ενδεχόμενου «ασφαλούς χώρου» καλλιτεχνικής έκφρασης. Συνολικά, επιχειρείται η ανάδειξη της σύνθετης αλληλεπίδρασης μεταξύ πολιτικής συγκυρίας, πολιτιστικής διπλωματίας και καλλιτεχνικής παραγωγής, φωτίζοντας τις διαδρομές της τέχνης στην Ελλάδα της δικτατορίας και τη δυναμική σχέση μεταξύ εγχώριων και διεθνών καλλιτεχνικών δικτύων.
Έρως και ψυχή
Βαφειάδη, Αντιγόνη (Πτυχιακή εργασία, 2025-10-15)
Έρως και ψυχή
Η απαρχή αυτής της ιδέας βρίσκεται στον μύθο του Έρωτα και της Ψυχής· στην πορεία μιας ψυχής που, μέσα από τον έρωτα, τον πόθο, τη δοκιμασία και την περιέργεια, βαδίζει προς την αυτογνωσία και τη λύτρωση. Η ιστορία αυτή δεν είναι μόνο μυθική· είναι αλληγορία της ανθρώπινης ύπαρξης, της ανάγκης να ενωθεί το πνεύμα με την ύλη, το θεϊκό με το ανθρώπινο. Στην ίδια κατεύθυνση, ο Πλάτων μιλά για τον έρωτα ως γιο του Πόρου και της Πενίας ως δύναμη ενδιάμεση, που κινείται ανάμεσα στο κενό και στην πληρότητα. Ο έρωτας είναι η δίψα του ανθρώπου για το ωραίο, η αέναη προσπάθεια να πλησιάσει το αιώνιο και όταν ο άνθρωπος φτάσει να αντικρίσει την ίδια την Ιδέα του Ωραίου, εκείνη τη στιγμή, όπως λέει ο Σωκράτης, αξίζει να ζει· διότι έχει αγγίξει, έστω για λίγο, το άφθαρτο μέσα από το φθαρτό. Από την άλλη πλευρά, ο Αριστοτέλης, είδε την ψυχή ως μορφή του σώματος —ως ενέργεια που πυροδοτεί την ύλη και της δίνει ζωή, όπως η ίδια η ψυχή χρησιμοποιεί το σώμα ως όργανο έτσι η τέχνη χρησιμοποιεί την ύλη ως φορέα πνευματικής ενέργειας. Συνεπώς η δημιουργία , είναι μια συμφωνία ψυχής και ύλης,
μια πράξη έρωτα ανάμεσα στην ιδέα και στο σώμα του έργου. Μέσα από αυτά τα νοήματα γεννήθηκαν τα δέκα έργα που παρουσιάζω, με την μορφή εικαστικής εγκατάστασης που εισάγει τον θεατή σε έναν κόσμο με γλυπτικές δομές που έχουν βιομορφικό χαρακτήρα, μοιάζουν με κουκούλια, καταφύγια, τόπους εσωτερικής αναδίπλωσης και γένεσης. Κάθε κουκούλι είναι ένας χώρος μετάβασης — από το σκοτάδι στο φως, από την ακινησία στη ζωή, από την άγνοια στη γνώση, δημιουργημένα από μεταξωτό ύφασμα, υλικό ευαίσθητο , σχεδόν σωματικό. Η επιφάνειά τους έχει βαφτεί με φυτικές βαφές — κρόκο Κοζάνης, κρεμέζι, λουλακί μπαχάρια, προϊόντα δικής μου έρευνας, πειραματισμού και παραγωγής- χρώματα που προέρχονται από τη φύση, φθαρτά αλλά ζωντανά. Πριν τη βαφή, τα υφάσματα έρχονται σε επαφή με το νερό· η διαδικασία αυτή λειτουργεί σαν βάπτιση, σαν καθαρτήριο στάδιο, όπου το ύφασμα, όπως και η ψυχή, προετοιμάζεται για τη μεταμόρφωσή του. Στο εσωτερικό τους, το σύρμα δίνει μορφή και όγκο — σαν το πνεύμα που οργανώνει την ύλη, σαν την ψυχή που ενεργεί μέσα στο σώμα. Συνολικά, τα έργα συνθέτουν έναν χώρο-διαδρομή, όπου η ψυχή διασχίζει τα στάδια της ερωτικής ανάβασης: από την ύλη και την επιθυμία προς το φως και το άυλο. Είναι μια πορεία από την Πενία προς τον Πόρο, από την έλλειψη προς την πληρότητα, από τον αισθητό κόσμο προς το Απόλυτο Ωραίο. Ο θεατής καλείται να εισέλθει μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όχι μόνο ως παρατηρητής, αλλά ως συμμέτοχος της εμπειρίας. Να αισθανθεί το εύθραυστο των υλικών, τη ρευστότητα του φωτός, την ανάσα του χώρου — και μέσα από αυτά να αναγνωρίσει κάτι από τη δική του ψυχική αναζήτηση. Γιατί, όπως ο Έρωτας και η Ψυχή, έτσι κι εμείς, βρισκόμαστε πάντοτε στο ενδιάμεσο: ανάμεσα στην ύλη και το πνεύμα, στην έλλειψη και στην πληρότητα, στην επιθυμία και στην ομορφιά.