Communities in ArtΙΑ
Select a community to browse its collections.
- Πτυχιακές, Μεταπτυχιακές Εργασίες και Διδακτορικές Διατριβές
- Δημοσιεύσεις ή άρθρα (δημοσιευμένα ή μη) σε περιοδικά και συνέδρια, βιβλία ή κεφάλαια βιβλίων ανοιχτής πρόσβασης
- Έντυπες Εκδόσεις της ΑΣΚΤ (κατάλογοι εκθέσεων, τιμητικοί τόμοι, πρακτικά συνεδρίων κ.α.)
- Φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό που παράγεται από το ίδρυμα στο πλαίσιο διοργάνωσης εκδηλώσεων, εκθέσεων, ομιλιών, συνεδρίων κλπ.
Recent Submissions
"Η χειραφετική προοπτική του έργου τέχνης" Μελέτη στη σκέψη του Χέρμπερτ Μαρκούζε
Σεραφειμίδης, Ευστράτιος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-04-07)
Η μελέτη αναλύει τη σκέψη του Χέρμπερτ Μαρκούζε σχετικά με τη χειραφετική δυναμική της τέχνης, δίνοντας έμφαση στη διττή της φύση, καθώς το έργο τέχνης ταυτόχρονα επιβεβαιώνει αλλά και αρνείται την κατεστημένη πραγματικότητα. Ο Μαρκούζε υποστηρίζει ότι η ριζοσπαστικότητα της τέχνης δεν εντοπίζεται κυρίως στο περιεχόμενό της, αλλά στην αισθητική της μορφή, η οποία λειτουργεί ως «καλλιτεχνικό a priori». Μέσα από αυτή τη μορφή, η καθημερινή εμπειρία μετασχηματίζεται και συγκροτείται μια αυτόνομη πραγματικότητα, ικανή να αμφισβητήσει τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί αλήθειας και λογικής. Παράλληλα, όμως, η τέχνη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της αφομοίωσης στο καπιταλιστικό σύστημα, όπου ακόμη και τα πιο ριζοσπαστικά έργα μετατρέπονται σε εμπορεύματα, γεγονός που αποδυναμώνει την κριτική και χειραφετική τους δυναμική.
Απειρία
Αντωναρόπουλος, Περικλής (Μεταπτυχιακή εργασία, 2025-12)
Η παρούσα εργασία διερευνά τη μετάβαση από την κυριαρχία στην εξουσία μέσω των ορμών, με βασικό θεωρητικό άξονα το έργο των Μισέλ Φουκώ και Χέρμπερτ Μαρκούζε. Η ανάλυση επικεντρώνεται στη διαμόρφωση της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, τον συνάνθρωπο και τον Θεό, αναδεικνύοντας τις πολλαπλές μορφές μέσα από τις οποίες οι ορμές γίνονται πεδίο κοινωνικού ελέγχου αλλά και αντίστασης. Ειδική έμφαση δίνεται στα έργα Επιτήρηση και Τιμωρία και Η Ιστορία της Σεξουαλικότητας του Φουκώ, καθώς και στα έργα Έρως και Πολιτισμός, Ο Μονοδιάστατος Άνθρωπος και Δοκίμιο για την Απελευθέρωση του Μαρκούζε όπου η εργασία αντλώντας ερωτήματα επιχειρεί έναν συγκριτικό διάλογο ανάμεσα στις δύο θεωρητικές παραδόσεις, φωτίζοντας τόσο την πειθαρχική και βιοπολιτική λειτουργία της εξουσίας όσο και τις δυνατότητες απελευθέρωσης των ορμών σε ένα νέο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Θέματα όπως κοινωνική ισότητα και δικαιώματα μειονοτήτων, ο σεβασμός στην ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό, η αντιρατσιστική και αντισεξιστική εκπαίδευση και η κριτική στις πατριαρχικές και αποικιοκρατικές δομές, παραμένουν ακόμα και στον 21ο αιώνα κυρίαρχα προς απάντηση ερωτήματα και η αναδρομή σε κείμενα σπουδαίων σύγχρονων στοχαστών αποτελεί μονόδρομο εάν θέλουμε έστω και «επιδερμικά» να προσεγγίσουμε την πολυπλοκότητα και την ευρύτητα της ανθρώπινης εκείνης δύναμης που μας παρασύρει σε εξουσιαστικές πρακτικές. Πιστεύω επίσης ότι κάθε θεωρητική ανάλυση πρέπει να εμπλουτίζεται με παραδείγματα έτσι ώστε να οπτικοποιείται η «λέξη» και φυσικά στην προκειμένη περίπτωση τα παραδείγματα προέρχονται από τον κινηματογράφο, τη video art και την performance, τα οποία λειτουργούν ως ενδεικτικά πεδία όπου οι έννοιες αυτές καθίστανται ορατές και βιωματικές.
Σκοτοδίνη
Καντάνη Χριστίνα (Πτυχιακή εργασία, 2025-10)
Σκοτοδίνη ορίζεται ως η διαδικασία ζάλης και αποπροσανατολισμού, όταν οι βεβαιότητες καταρρέουν. Η έννοια της δίνης εμπεριέχεται στον όρο: ένας στροβιλισμός που αποτυπώνεται στις γλυπτικές συνθέσεις με τη μορφή διαδρομών και γεφυρών που συστρέφονται, ενσωματώνοντας μηχανισμούς καθόδου, σκάλες, παγίδες και τυφλά σημεία. Η εγκατάσταση συγκροτείται σαν ένα σύστημα ονείρου, κατοικημένο από υβριδικές, σουρεαλιστικές οντότητες και τοπία που κινούνται στη σφαίρα του παραλόγου. Οι εσωτερικές συγκρούσεις παίρνουν τη μορφή τεράτων, δασών και λαβυρίνθων, που προκαλούν ταυτόχρονα έλξη, φόβο και αμηχανία, ενσωματώνοντας το στοιχείο του ανοίκειου, με την υπόνοια ότι το παιχνίδι μπορεί ανά πάσα στιγμή από χαριτωμένο να μετατραπεί σε απειλή. Η ξύλινη εγκατάσταση με τα κομμάτια παζλ, μια πίστα ενεργοποίησης της πρόθεσης για δράση, καθώς τα στοιχεία της μοιάζουν έτοιμα να συναρμολογηθούν. Υποδηλώνει μια διαδικασία σε εξέλιξη, στην οποία ο θεατής καλείται δυνητικά να εμπλακεί, με τη συμμετοχή του να υφίσταται όχι έμπρακτα, αλλά σαν πιθανότητα και ερέθισμα. Αντίστοιχα, οι κεραμικές συνθέσεις παραπέμπουν σε χώρους παιχνιδιού, που εκτελείται μόνο νοητά, υπηρετώντας αποκλειστικά το φαντασιακό. Τα σχέδια με κλωστή σε ύφασμα και στα τετράδια αποτελούν λάβαρα-χάρτες σε παράλληλα επίπεδα της ίδιας δαιδαλώδους εμπειρίας. Στη χαρτογράφηση πραγματώνεται η αυτοαναφορική διάσταση της εγκατάστασης, καθώς το υποκείμενο παρατηρεί τη δομή της αναζήτησής του, ενώ ταυτόχρονα μετέχει σε αυτή. Το βίωμα εκλαμβάνεται σε μια σπειροειδή ροή της συνείδησης, συνδέοντας τα φαινομενικά αντίθετα -το μακροσκοπικό και το μικροσκοπικό, το φυσικό και το τεχνητό ,σε ένα ενιαίο και αυτοτελές σύστημα, με τις πολλαπλές όψεις της πραγματικότητας και του ονείρου να συνυπάρχουν. Η πλοήγηση στον λαβύρινθο συγκροτεί μια πορεία χωρίς εγγύηση προορισμού, με κόμβους και διακλαδώσεις που αλληλοαναιρούνται και επεκτείνονται, σε ένα αίνιγμα που συνεχώς μεταμορφώνεται. Οι «μαύρες τρύπες / πισίνες» εμφανίζονται σαν τελικά σημεία που δεν οδηγούν πουθενά. Πρόκειται για χωρικά διαγράμματα του υποσυνείδητου, θυμίζουν λούνα παρκ, παραμύθι ή πεδία δοκιμασίας, όπου η διαδικασία δεν στοχεύει στη διαφυγή, αλλά στον μετασχηματισμό του ανθρώπου. Η απώλεια του προσανατολισμού αναδεικνύεται σε αναγκαία συνθήκη για αυτή την εσωτερική αλλαγή, την οποία καταγράφουν οι ζωγραφικές επιφάνειες, προεκτείνοντας τον χώρο μέσα από ένα ακαθόριστο σύνολο προοπτικών, λειτουργώντας παράλληλα ως τεχνικά σχέδια ενός ονείρου. Τελικά, το έργο προβάλλει ότι ο κόσμος που γνωρίζουμε δημιουργείται από την ίδια τη σύσταση του νου μας, καταργώντας κάθε διαχωρισμό μεταξύ παιδικού και σκοτεινού, φαινομενικού και πραγματικού. Η σκοτοδίνη δεν είναι σύμπτωμα. Είναι μέθοδος.
Ηχότοποι
Κουτσουρής, Ιάσων (Πτυχιακή εργασία, 2026-03-11)
Τα έργα της παρούσας πτυχιακής συγκροτούν ένα σύνολο διαδραστικών ηχητικών εγκαταστάσεων, κατασκευασμένων από βιομηχανικά υλικά και απλούς μηχανισμούς. Οι εγκαταστάσεις αυτές λειτουργούν και ως αυτόνομα αντικείμενα, και ως πεδία ενεργοποίησης. Προσκαλούν τον θεατή/ακροατή να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία παραγωγής του έργου∙ να το προσεγγίσει μέσω της σωματικής επαφής και να παράγει ο ίδιος τα ηχητικά ερεθίσματα μέσα από τη διάδραση. Οι ήχοι προκύπτουν από διαδικασίες ταλάντωσης και κρούσης, οι οποίες ενεργοποιούνται έπειτα από μια αρχική ανθρώπινη χειρονομία και εξελίσσονται σε αυτόνομα ηχητικά γεγονότα. Τα γεγονότα αυτά μπορεί να εκδηλώνονται είτε ως μεμονωμένα ακουστικά φαινόμενα είτε ως σύνθετες ηχητικές συνθέσεις, οι οποίες παράγονται από ένα ή περισσότερα άτομα ταυτόχρονα. Έτσι, η ακουστική εμπειρία μετατρέπεται σε συλλογική πράξη. Μέσα από τα έργα επιχειρείται η επανανοηματοδότηση των χρησιμοποιούμενων υλικών, αποσπώντας τα από τη συμβατική και χρηστική τους ταυτότητα. Η ύλη παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως αντικείμενο και μετασχηματίζεται σε φορέα ήχου και δόνησης. Καθώς ο ήχος διαχέεται στον χώρο υπό τη μορφή κυμάτων, επαναπροσδιορίζει τη σχέση μεταξύ σώματος, υλικού και ακουστικού περιβάλλοντος, συγκροτώντας ένα δυναμικό πεδίο αλληλεπίδρασης. Οι εγκαταστάσεις δύναται να τοποθετηθούν σε ένα εύρος διαφορετικών χώρων, από τον αστικό ιστό έως και το υπαίθριο φυσικό περιβάλλον. Πρόθεση είναι το ίδιο το υλικό να επηρεάζεται από τις συνθήκες του εκάστοτε τόπου. Παράγοντες όπως, ο άνεμος, η θερμοκρασία και η ανθρώπινη παρουσία επηρεάζουν το ηχητικό αποτέλεσμα, καθορίζουν την αισθητική εμπειρία και την πορεία των έργων, καθιστώντας κάθε ενεργοποίηση μοναδική. Η κλίμακα, ο όγκος, η λειτουργική δομή και τα καθαρά σχήματα κάθε εγκατάστασης σχεδιάζεται έτσι ώστε ο θεατής/ακροατής να αισθάνεται μέρος του. Η χωρική διάρθρωση των έργων επιτρέπει τη συνύπαρξη πολλών ατόμων ταυτόχρονα, ενθαρρύνοντας τόσο τη 4 συλλογική συμμετοχή όσο και την ατομική εμπειρία. Τα σώματα, ο ήχος, ο χώρος, η παρουσία, η πρόθεση και η συμμετοχή μετασχηματίζουν την εμπειρία συνδιαμορφώνοντας ένα κοινό πεδίο παρουσίας.
Πτυχιακή εργασία της Κοβάτσεβα Μαργαρίτας
Κοβάτσεβα, Μαργαρίτα (Πτυχιακή εργασία, 2026-03)
Η πτυχιακή εργασία διαρθρώνεται σε τρεις ενότητες: τα διάτρητα έργα, εκείνα με την τραχιά, ανάγλυφη επιφάνεια και τα απόλυτα λεία, δημιουργημένα με αλλεπάλληλες στρώσεις χρώματος πάνω σε μουσαμά.
Τα έργα της τραχιάς επιφάνειας εξερευνούν συναισθηματικά φορτισμένες ανθρώπινες καταστάσεις, συχνά συνδεδεμένες με μια υπαρξιακή εσωστρέφεια: την αναμονή, την εγκατάλειψη, τη νοσταλγία ή την προσμονή μιας "άνωθεν" βοήθειας. Τα διάτρητα, αν και εξίσου συναισθηματικά, λειτουργούν περισσότερο αλληγορικά, θίγοντας έννοιες όπως η σύνδεση, η θνητότητα και η επιστροφή στη γη, αλλά και οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν στην αναζήτηση της γνώσης. Αντίθετα, τα λεία υιοθετούν μια πιο ορθολογική και αποστασιοποιημένη στάση, τοποθετώντας τον θεατή στον ρόλο του παρατηρητή και όχι του συμμέτοχου, όπως τα έργα των δύο προηγούμενων ενοτήτων. Όλα τα έργα συνδέονται μέσω δύο κοινών αξόνων: την απτικότητα και την ευθραυστότητα. Η αφή κυριαρχεί είτε άμεσα, μέσω της υλικότητας των επιφανειών, είτε συμβολικά, μέσω της απεικόνισης του χεριού. Το χέρι αναδεικνύεται ως ο απόλυτος μάρτυρας της ύπαρξης· η μόνη αίσθηση που δεν παραπλανάται, σε αντίθεση με την όραση ή την ακοή που μπορούν να χειραγωγηθούν και να καθοδηγηθούν από τη σκέψη. Η χρήση γήινων, ευάλωτων υλικών —όπως το χαρτί, το βαμβάκι και ο πηλός— λειτουργεί ως μεταφορά για την ίδια την ανθρώπινη ευαλωτότητα.