Communities in ArtΙΑ
Select a community to browse its collections.
- Πτυχιακές, Μεταπτυχιακές Εργασίες και Διδακτορικές Διατριβές
- Δημοσιεύσεις ή άρθρα (δημοσιευμένα ή μη) σε περιοδικά και συνέδρια, βιβλία ή κεφάλαια βιβλίων ανοιχτής πρόσβασης
- Έντυπες Εκδόσεις της ΑΣΚΤ (κατάλογοι εκθέσεων, τιμητικοί τόμοι, πρακτικά συνεδρίων κ.α.)
- Φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό που παράγεται από το ίδρυμα στο πλαίσιο διοργάνωσης εκδηλώσεων, εκθέσεων, ομιλιών, συνεδρίων κλπ.
Recent Submissions
«Torniamo all’antico e sarà un progresso»: η έκθεση του Γιάννη Τσαρούχη στη Ρώμη το 1974
Θεοδωροπούλου, Βενετία Ευγενία (Πτυχιακή εργασία, 2026-10-08)
Η παρούσα εργασία εξετάζει την ατομική έκθεση του Γιάννη Τσαρούχη στη γκαλερί Il Gabbiano στη Ρώμη το 1974. Η έκθεση αποτελεί σημαντικό σταθμό στη συνολική εικαστική πορεία του καλλιτέχνη, καθώς τόσο τα εκτιθέμενα έργα όσο και οι δηλωμένες προθέσεις του διαφοροποιούνται από αντίστοιχα προγενέστερων εκθέσεων. Το ενδιαφέρον για την έκθεση προέκυψε από τη διαπίστωση ότι, παρά την κομβική της σημασία ως σημείου στροφής στην καλλιτεχνική εξέλιξη του Γιάννη Τσαρούχη, δεν έχει μέχρι σήμερα αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής έρευνας. Μέσα από τη μελέτη της δυτικής ζωγραφικής του 17ου και του 19ου ο ζωγράφος επιδίωξε να συνδυάσει τα προσωπικά του ζωγραφικά ενδιαφέροντα με τις τεχνικές της κλασικής παράδοσης, αναζητώντας μια μορφή πειθαρχίας μέσα από τη μαθητεία σε παλαιότερα πρότυπα. Η έρευνα βασίστηκε στην αυτοβιογραφία και τα γραπτά του Τσαρούχη, καθώς και σε πρωτογενείς μαρτυρίες και δευτερογενή βιβλιογραφία, μελέτες για τη ζωή και το έργο του καλλιτέχνη αλλά και για το ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο της εποχής του. Ως αυτοτελές αντικείμενο έρευνας αντιμετωπίζεται ο κατάλογος της έκθεσης. Στην εργασία διερευνώνται τα δίκτυα εντός του κόσμου της τέχνης που κατέστησαν δυνατή την πραγματοποίηση της έκθεσης. Εξετάζονται, επίσης, τα έργα της έκθεσης ως προς τις μορφολογικές και θεματικές τους σχέσεις. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην έννοια της «μελέτης», η οποία δεν αφορά μόνο την τεχνική άσκηση αλλά μια ευρύτερη διαδικασία μαθητείας και πειραματισμού. Παράλληλα, εξετάζονται οι αλληγορικές ενότητες των Τεσσάρων Εποχών και του Χορού, καθώς και η επανεμφάνιση μορφών και μοτίβων από προηγούμενα έργα. Η σύνδεση των επιμέρους συνθέσεων μεταξύ τους και ο διάλογος με την ιστορία της τέχνης συγκροτούν ένα αυτοαναφορικό εικαστικό σύστημα. Η έκθεση αποκαλύπτει μια ζωγραφική που δεν επιστρέφει απλώς στο παρελθόν, αλλά μετασχηματίζει τη δυτική παράδοση σε ένα νέο εικαστικό ιδίωμα.
Αν αυτό βγάζει νόημα
Τζαβέλλας, Άγγελος (Πτυχιακή εργασία, 2026-06-17)
Tο σύνολο των έργων και η θεματική τους προέρχονται από την παρατήρηση του ανθρώπινου ψυχισμού και της προσωπικής ανάπτυξης. Eστιάζει στις ανθρώπινες σχέσεις και τα κοινωνικά περιβάλλοντα, τα οποία βρίσκονται σε μια συνεχή διαδικασία μετασχηματισμού. Εξερευνώντας την αλληλεπίδραση, η ιδέα μεταφέρεται σε ένα σύστημα μικροσωματιδίων που επηρεάζονται από τον ήχο. Διερευνά ψυχολογικές εντάσεις που διαπερνούν τη σύγχρονη ζωή, όπως το άγχος, το στρες, η οργή και ο φόβος. Εκείνα που νιώθουμε και βιώνουμε συχνά, αλλά επιλέγουμε να περιορίσουμε, να τα κρύψουμε, να τα βάλουμε στην άκρη.
Φρόνηση και Πάθος
Παπαδόπουλος, Δημήτριος (Πτυχιακή εργασία, 2024-06-26)
Τόσο η ενασχόληση με την επιστήμη όσο και με την τέχνη είναι μια προσπάθεια του ανθρώπου να ξεφύγει από την σύγχυση και μηχανική επαναληπτικότητα της καθημερινής ζωής σε έναν κόσμο ορθό και άχρονο. Οδεύοντας προσεκτικά, με υπομονή, προσήλωση και πόθο μπορεί κάθε επιμελής σπουδαστής, εικαστικός και ερευνητής να ξεφύγει από τον κόσμο της πλάνης και της φαινομενικότητας, στον κόσμο της αντικειμενικής αντίληψης και σκέψης.
Στην ενότητα αυτή χρησιμοποιώ τις μορφές των καβαλάρηδων της αποκάλυψης του Ιωάννη (Καινή Διαθήκη βιβλίο "Απ 6,1-8") για να πλάσω έναν μύθο περιγράφοντας την παθολογική, σηπτική φύση του ανθρώπου. Στη μορφή του πρώτου καβαλάρη αποδίδω έναν στοχαστικό, ακέραιο χαρακτήρα ο οποίος κατοικεί σε ένα θρησκευτικό χωρίο ιερό και άυλο, στο οποίο υπάρχει άμορφος ως μια ιδέα. Καθαρό και αγνό πνεύμα, αμφισβητεί το στενάχωρο καθήκον που του έχει ανατεθεί από τον Θεό. Επιλέγει, από λύπηση, να αποχωρήσει μαζί με τη στρατιά του και τους υπόλοιπους καβαλάρηδες για να γνωρίσει τους γήινους ανθρώπους. Διχάζεται και αμφιβάλει για τον θεατό κόσμο, ο οποίος δεν του είναι γνώριμος. Με ένα υποτιθέμενο αίσθημα υψηλής ηθικής εξετάζει και κρίνει τον υλικό και ψυχικό κόσμο των ανθρώπων, αναζητά τους λόγους που ο δημιουργός τους, τους δικάζει με αυτόν τον τρόπο. Σύντομα αναγνωρίζει το λανθασμένο της επιλογής του. Ο κόσμος των ανθρώπων είναι φθαρτός, γεμάτος πλάνες. Θύματα των παθών τους, απαρνιούνται το πνεύμα, χλευάζουν νόηση και ηθική, αλήθεια και γνώση, ωραίο και υψηλό, ζουν οκνηρά και επιπόλαια, στη ζοφερότητα των σκοτεινών τους επιθυμιών, μακριά από το φως της φρόνησης.
Λόγος και Ζωγραφική: Ο Louis Marin και η θεωρία της αναπαράστασης.
Τσιτηρίδης, Χαράλαμπος (Πτυχιακή εργασία, 2026-10-07)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία διερευνά την έννοια της αναπαράστασης μέσα στο έργο του Γάλλου στοχαστή, φιλοσόφου, θεωρητικού σημειωτικής και ιστορικού τέχνης Louis Marin. Ως θεμελιώδης και τεχνική έννοια του ευρύτερου πεδίου των ανθρωπιστικών και πολιτιστικών επιστημών, η αναπαράσταση αποτελεί ένα από τα βασικά μοντέλα σύλληψης και ανάλυσης της λειτουργίας των δομών επικοινωνίας, όπως αυτό της γλώσσας και των εικόνων. Η στρουκτουραλιστική μέθοδος του Marin εστιάζει στην αναπαράσταση ως δομικό σύστημα, όπως αυτό γίνεται αντικείμενο θεωρητικοποίησης και προβληματισμού μέσα στο φιλοσοφικό και καλλιτεχνικό αρχείο του 17ου αιώνα. Καταρχάς, εξετάζουμε, μέσα από το πρίσμα του Marin, τη σημειωτική θεωρία της σχολής του Port-Royal, την πρώτη ιστορικά απόπειρα για μια συστηματική και συνεκτική θεωρία γύρω από το σημείο και την αναπαράσταση. Παρουσιάζουμε ορισμένα στοιχεία αυτής της θεωρίας του αναπαραστατικού σημείου και της λειτουργίας του στα διαφορετικά σημειωτικά συστήματα της γλώσσας και της ζωγραφικής. Εξετάζουμε πώς, μέσα από την ανάγνωση του, ο Marin διαμορφώνει το εννοιακό ζεύγος διαφάνεια και αδιαφάνεια του αναπαραστατικού σημείου για να προσεγγίσει, μέσω μιας κριτικής και αποδομητικής ανάγνωσης, το κλασικό ιδεώδες της απόλυτης διαφάνειας της ζωγραφικής εικόνας. Στη συνέχεια, μέσα από μια σειρά παραδειγμάτων από πίνακες ζωγραφικής του 17ου αιώνα του Nicolas Poussin και του Philippe de Champaigne, βλέπουμε πώς o Marin αναδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους η κλασική ζωγραφική γίνεται δυνατή ως αναπαράσταση. Αυτή η απόπειρα θεμελίωσης της ζωγραφικής ως σύστημα αναπαράστασης φέρνει στο φως την αδιαφανή ή αναστοχαστική διάσταση ως δομική συνθήκη δυνατότητας της αναπαραστατικής ζωγραφικής. Τέλος, τοποθετούμε συγκριτικά τις θέσεις του Marin σε σχέση με θεμελιώδεις παραδοχές του επιστημολογικού πεδίου της ιστορίας και θεωρίας της τέχνης, μέσα από την κριτική της εικονολογίας
του Erwin Panofsky. Με αυτές τις κριτικές παρατηρήσεις, βλέπουμε πως το έργο του Marin τονίζει τη σημασία και την ανάγκη για ένα νέο πεδίο έρευνας και μελέτης που σχετίζεται με την αδιαφάνεια της αναπαράστασης έτσι ώστε να ανοιχτούν νέες κατευθύνσεις για την καλύτερη κατανόηση της φύσης της αναπαράστασης και της σχέσης μεταξύ τέχνης και λόγου.
Το Αρχιπέλαγος της Νήρου
Ζαχαροπούλου, Λήδα (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-04-03)
Η παρούσα θεωρητική εργασία διερευνά τις συνθήκες υπό τις οποίες ένας τόπος που συγκροτείται από θραύσματα, αναφορές, μνήμες και τεκμήρια μπορεί να αποκτήσει υπόσταση, συνοχή και αίσθηση πραγματικού. Καλλιτεχνικό πεδίο αυτής της διερεύνησης αποτελεί το «Αρχιπέλαγος της Νήρου», μια διαμεσική εγκατάσταση γύρω από τη Νήρο, ένα επινοημένο νησί στο Ανατολικό Αιγαίο. Η Νήρος διαμορφώνεται ως τόπος ανάμεσα στην πραγματικότητα, τη μνήμη και τη φαντασία, μέσα σε μια εκθεσιακή συνθήκη που παραπέμπει σε μουσείο. Η εργασία προσεγγίζει το νησί ως φιλοσοφική μορφή, διερευνώντας τη νησιωτικότητα και τις φαντασιακές γεωγραφίες σε σχέση με την απομόνωση, το όριο, την καταγωγή, την απώλεια, την επιθυμία και τη δυνατότητα. Το νησί λειτουργεί ως εικόνα-υπόσχεση, συνδεδεμένη με την τουριστική επιθυμία και την κατασκευή του τόπου ως προορισμού, και ως πεδίο προβολής ενός επιθυμητού μέλλοντος, ενώ η προσωπική μνήμη συνδέεται με την ανακατασκευή του παρελθόντος και την επινόηση ενός τόπου που μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος επιστροφής και νοσταλγίας. Η Νήρος γίνεται έτσι ένα πεδίο όπου το βιωμένο, το επινοημένο και το συλλογικό μπορούν να συνυπάρξουν. Η μνήμη εξετάζεται ως διαδικασία ανακατασκευής, ενώ το αρχείο ως μηχανισμός οργάνωσης ιχνών που παράγει χρόνο και ιστορικότητα. Η αποσπασματικότητα και η μη γραμμική αφήγηση, σε συνδυασμό με τα εικασιακά μέσα, εντάσσονται στη διαδικασία της δημιουργίας κόσμων και στην καλλιτεχνική έρευνα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συγκροτείται ένα παρελθόν όχι κατ’ ανάγκην αληθές, που καθίσταται πειστικό μέσα από τη συσχέτιση διαφορετικών μορφών αναπαράστασης. Η καλλιτεχνική πρακτική λειτουργεί ως ερευνητική διαδικασία, καθώς οι επιλογές του έργου γεννούν τα ίδια τα ερωτήματα που διερευνά η εργασία.
Η συνθετική εικόνα και η τεχνητή νοημοσύνη εξετάζονται ως σύγχρονες συνθήκες παραγωγής εικόνων και πληροφορίας, θέτοντας ζητήματα αξιοπιστίας, παραχάραξης και των τρόπων με τους οποίους κάτι αρχίζει να λειτουργεί ως αληθινό. Η επανάληψη, η υλικότητα και οι συσχετίσεις μεταξύ των επιμέρους στοιχείων συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αληθοφάνειας και στην παραγωγή ιστορικότητας. Η Νήρος λειτουργεί ως ενδεχομενικός τόπος, όπου η επινόηση, η μνήμη και τα ίχνη ενός παρελθόντος αποκτούν συνοχή μέσα από τη δημιουργία ενός κόσμου. Η δημιουργία κόσμων αναδεικνύεται έτσι σε βασική μεθοδολογία και τρόπο σκέψης, καθώς η καλλιτεχνική πρακτική παράγει το ίδιο το ερευνητικό της πεδίο. Η εργασία υποστηρίζει τη δημιουργία κόσμων ως δυνατότητα αντίστασης και διάσωσης δυνατοτήτων του μέλλοντος προσφέροντας μας άλλους τρόπους να σκεφτούμε, να θυμηθούμε και να κατοικήσουμε έναν κόσμο.