Communities in ArtΙΑ
Select a community to browse its collections.
- Πτυχιακές, Μεταπτυχιακές Εργασίες και Διδακτορικές Διατριβές
- Δημοσιεύσεις ή άρθρα (δημοσιευμένα ή μη) σε περιοδικά και συνέδρια, βιβλία ή κεφάλαια βιβλίων ανοιχτής πρόσβασης
- Έντυπες Εκδόσεις της ΑΣΚΤ (κατάλογοι εκθέσεων, τιμητικοί τόμοι, πρακτικά συνεδρίων κ.α.)
- Φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό που παράγεται από το ίδρυμα στο πλαίσιο διοργάνωσης εκδηλώσεων, εκθέσεων, ομιλιών, συνεδρίων κλπ.
Recent Submissions
Λόγος και Ζωγραφική: Ο Louis Marin και η θεωρία της αναπαράστασης.
Τσιτηρίδης, Χαράλαμπος (Πτυχιακή εργασία, 2026-10-07)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία διερευνά την έννοια της αναπαράστασης μέσα στο έργο του Γάλλου στοχαστή, φιλοσόφου, θεωρητικού σημειωτικής και ιστορικού τέχνης Louis Marin. Ως θεμελιώδης και τεχνική έννοια του ευρύτερου πεδίου των ανθρωπιστικών και πολιτιστικών επιστημών, η αναπαράσταση αποτελεί ένα από τα βασικά μοντέλα σύλληψης και ανάλυσης της λειτουργίας των δομών επικοινωνίας, όπως αυτό της γλώσσας και των εικόνων. Η στρουκτουραλιστική μέθοδος του Marin εστιάζει στην αναπαράσταση ως δομικό σύστημα, όπως αυτό γίνεται αντικείμενο θεωρητικοποίησης και προβληματισμού μέσα στο φιλοσοφικό και καλλιτεχνικό αρχείο του 17ου αιώνα. Καταρχάς, εξετάζουμε, μέσα από το πρίσμα του Marin, τη σημειωτική θεωρία της σχολής του Port-Royal, την πρώτη ιστορικά απόπειρα για μια συστηματική και συνεκτική θεωρία γύρω από το σημείο και την αναπαράσταση. Παρουσιάζουμε ορισμένα στοιχεία αυτής της θεωρίας του αναπαραστατικού σημείου και της λειτουργίας του στα διαφορετικά σημειωτικά συστήματα της γλώσσας και της ζωγραφικής. Εξετάζουμε πώς, μέσα από την ανάγνωση του, ο Marin διαμορφώνει το εννοιακό ζεύγος διαφάνεια και αδιαφάνεια του αναπαραστατικού σημείου για να προσεγγίσει, μέσω μιας κριτικής και αποδομητικής ανάγνωσης, το κλασικό ιδεώδες της απόλυτης διαφάνειας της ζωγραφικής εικόνας. Στη συνέχεια, μέσα από μια σειρά παραδειγμάτων από πίνακες ζωγραφικής του 17ου αιώνα του Nicolas Poussin και του Philippe de Champaigne, βλέπουμε πώς o Marin αναδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους η κλασική ζωγραφική γίνεται δυνατή ως αναπαράσταση. Αυτή η απόπειρα θεμελίωσης της ζωγραφικής ως σύστημα αναπαράστασης φέρνει στο φως την αδιαφανή ή αναστοχαστική διάσταση ως δομική συνθήκη δυνατότητας της αναπαραστατικής ζωγραφικής. Τέλος, τοποθετούμε συγκριτικά τις θέσεις του Marin σε σχέση με θεμελιώδεις παραδοχές του επιστημολογικού πεδίου της ιστορίας και θεωρίας της τέχνης, μέσα από την κριτική της εικονολογίας
του Erwin Panofsky. Με αυτές τις κριτικές παρατηρήσεις, βλέπουμε πως το έργο του Marin τονίζει τη σημασία και την ανάγκη για ένα νέο πεδίο έρευνας και μελέτης που σχετίζεται με την αδιαφάνεια της αναπαράστασης έτσι ώστε να ανοιχτούν νέες κατευθύνσεις για την καλύτερη κατανόηση της φύσης της αναπαράστασης και της σχέσης μεταξύ τέχνης και λόγου.
Το Αρχιπέλαγος της Νήρου
Ζαχαροπούλου, Λήδα (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-04-03)
Η παρούσα θεωρητική εργασία διερευνά τις συνθήκες υπό τις οποίες ένας τόπος που συγκροτείται από θραύσματα, αναφορές, μνήμες και τεκμήρια μπορεί να αποκτήσει υπόσταση, συνοχή και αίσθηση πραγματικού. Καλλιτεχνικό πεδίο αυτής της διερεύνησης αποτελεί το «Αρχιπέλαγος της Νήρου», μια διαμεσική εγκατάσταση γύρω από τη Νήρο, ένα επινοημένο νησί στο Ανατολικό Αιγαίο. Η Νήρος διαμορφώνεται ως τόπος ανάμεσα στην πραγματικότητα, τη μνήμη και τη φαντασία, μέσα σε μια εκθεσιακή συνθήκη που παραπέμπει σε μουσείο. Η εργασία προσεγγίζει το νησί ως φιλοσοφική μορφή, διερευνώντας τη νησιωτικότητα και τις φαντασιακές γεωγραφίες σε σχέση με την απομόνωση, το όριο, την καταγωγή, την απώλεια, την επιθυμία και τη δυνατότητα. Το νησί λειτουργεί ως εικόνα-υπόσχεση, συνδεδεμένη με την τουριστική επιθυμία και την κατασκευή του τόπου ως προορισμού, και ως πεδίο προβολής ενός επιθυμητού μέλλοντος, ενώ η προσωπική μνήμη συνδέεται με την ανακατασκευή του παρελθόντος και την επινόηση ενός τόπου που μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος επιστροφής και νοσταλγίας. Η Νήρος γίνεται έτσι ένα πεδίο όπου το βιωμένο, το επινοημένο και το συλλογικό μπορούν να συνυπάρξουν. Η μνήμη εξετάζεται ως διαδικασία ανακατασκευής, ενώ το αρχείο ως μηχανισμός οργάνωσης ιχνών που παράγει χρόνο και ιστορικότητα. Η αποσπασματικότητα και η μη γραμμική αφήγηση, σε συνδυασμό με τα εικασιακά μέσα, εντάσσονται στη διαδικασία της δημιουργίας κόσμων και στην καλλιτεχνική έρευνα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συγκροτείται ένα παρελθόν όχι κατ’ ανάγκην αληθές, που καθίσταται πειστικό μέσα από τη συσχέτιση διαφορετικών μορφών αναπαράστασης. Η καλλιτεχνική πρακτική λειτουργεί ως ερευνητική διαδικασία, καθώς οι επιλογές του έργου γεννούν τα ίδια τα ερωτήματα που διερευνά η εργασία.
Η συνθετική εικόνα και η τεχνητή νοημοσύνη εξετάζονται ως σύγχρονες συνθήκες παραγωγής εικόνων και πληροφορίας, θέτοντας ζητήματα αξιοπιστίας, παραχάραξης και των τρόπων με τους οποίους κάτι αρχίζει να λειτουργεί ως αληθινό. Η επανάληψη, η υλικότητα και οι συσχετίσεις μεταξύ των επιμέρους στοιχείων συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αληθοφάνειας και στην παραγωγή ιστορικότητας. Η Νήρος λειτουργεί ως ενδεχομενικός τόπος, όπου η επινόηση, η μνήμη και τα ίχνη ενός παρελθόντος αποκτούν συνοχή μέσα από τη δημιουργία ενός κόσμου. Η δημιουργία κόσμων αναδεικνύεται έτσι σε βασική μεθοδολογία και τρόπο σκέψης, καθώς η καλλιτεχνική πρακτική παράγει το ίδιο το ερευνητικό της πεδίο. Η εργασία υποστηρίζει τη δημιουργία κόσμων ως δυνατότητα αντίστασης και διάσωσης δυνατοτήτων του μέλλοντος προσφέροντας μας άλλους τρόπους να σκεφτούμε, να θυμηθούμε και να κατοικήσουμε έναν κόσμο.
Η αισθητική του σκοτεινού: Διακαλλιτεχνικές σχέσεις μεταξύ Συμβολισμού και Γοτθικής μυθοπλασίας κατά τον 19ο αιώνα
Γκραφ, Αλεξάνδρα (Πτυχιακή εργασία, 2026-09-30)
Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον εικαστικό Συμβολισμό και τη γοτθική μυθοπλασία κατά τον 19ο αιώνα, εστιάζοντας σε μια συγκεκριμένη διακαλλιτεχνική σύγκριση που παραμένει σχετικά ανεξερεύνητη στη βιβλιογραφία. Στόχος είναι να διερευνηθεί ο βαθμός συγγένειας των δύο πεδίων, μέσα από την αναζήτηση κοινών θεματικών αξόνων και μοτίβων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε έννοιες όπως το σκοτεινό, το υπερφυσικό και το ανοίκειο, αλλά και στην αμφισημία, την απαγορευμένη επιθυμία και τη σχέση ερωτισμού και θανάτου, τα οποία λειτουργούν ως σημεία συνάντησης της εικαστικής και της λογοτεχνικής έκφρασης. Κεντρικό σημείο της μελέτης αποτελεί η σκοτεινή γυναικεία μορφή και ειδικότερα ο τύπος της femme fatale, ο οποίος αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην τέχνη και τη λογοτεχνία του ύστερου 19ου αιώνα. Η απειλητική παρουσία της, τόσο σε συμβολιστικά όσο και σε γοτθικά έργα, αντανακλά βαθύτερες πολιτισμικές ανησυχίες γύρω από τη γυναικεία επιθυμία και την ανατροπή των παραδοσιακών έμφυλων ρόλων. Η μορφή αυτή αναδεικνύεται χαρακτηριστικά στα έργα Salomé dansant devant Hérode (Η Σαλώμη χορεύει μπροστά στον Ηρώδη, 1876) και L’Apparition (Το Όραμα, 1876) του Gustave Moreau, καθώς και στο Die Sünde (Η Αμαρτία, 1893) του Franz von Stuck, και συγκρίνεται με τη νουβέλα Carmilla (1872) του Ιρλανδού συγγραφέα Joseph Sheridan Le Fanu. Η Carmilla εκδόθηκε πριν από την πλήρη διαμόρφωση του Συμβολισμού στη Γαλλία, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα γόνιμη τη σύγκριση τους. Η έρευνα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο συγγενή μοτίβα μετασχηματίζονται μέσα από διαφορετικά καλλιτεχνικά μέσα. Η ομώνυμη ηρωίδα Carmilla μετασχηματίζει το πρότυπο της femme fatale, καθώς η επιθυμία της στρέφεται προς μια άλλη γυναίκα, τη Laura. Η αμφίσημη αντίδραση της Laura, στην οποία συνυπάρχουν η έλξη, ο φόβος και η αποστροφή, επιτρέπει παράλληλα να εξεταστεί η Carmilla ως φορέας μιας διαφορετικής μορφής γυναικείας δύναμης και επιθυμίας. Τα εικαστικά έργα εντάσσονται στο αισθητικό κλίμα του fin de siècle, όπου ο θάνατος, η σεξουαλικότητα και το υπερφυσικό αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, ενώ η προγενέστερη Carmilla παρουσιάζει θεματικές συγγένειες. Η μελέτη επιδιώκει, συνεπώς, να συμβάλει στην κατανόηση των διακαλλιτεχνικών σχέσεων του 19ου αιώνα, αναδεικνύοντας μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά ουσιαστική αισθητική και θεματική συγγένεια μεταξύ της γοτθικής μυθοπλασίας και του εικαστικού Συμβολισμού.
Ο Θεσμός των Δημοπρασιών και Πνευματική Ιδιοκτησία: Η Περίπτωση του Banksy, Girl with Baloon
Πολίτη, Ολυμπία Μαρία (Πτυχιακή εργασία, 2025-10-06)
Η παρούσα εργασία εξετάζει την εξέλιξη της αγοράς τέχνης και των δημοπρασιών από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, ακολουθώντας τη μετάβαση από το φεουδαρχικό σύστημα προστασίας του 15ου αιώνα προς τον σύγχρονο καπιταλιστικό μηχανισμό της αγοράς. Μετά την ιστορική διερεύνηση των μεγάλων δημοπρατικών οίκων Christie’s και Sotheby’s και την ανάλυση των σύγχρονων θεσμών της αγοράς τέχνης (art fairs, mega-galleries, διαδικτυακές πλατφόρμες), η μελέτη εστιάζει στο περιστατικό της αυτοκαταστροφής του έργου Girl with Baloon του Banksy που έλαβε χώρα στον οίκο δημοπρασιών Sotheby’s το 2018. Το συγκεκριμένο περιστατικό αποτελεί μελέτη περίπτωσης για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ Street Art και θεσμικής αγοράς. Εξετάζονται ειδικότερα οι νομικές επιπλοκές της καταστροφής, τα δικαιώματα καλλιτεχνών και αγοραστών, καθώς και ο ρόλος μεσολαβητικών οργανισμών. Αξιοποιώντας την κοινωνιολογική προσέγγιση του παραδείγματος των Ακαδημιών από τον Γάλλο κοινωνιολόγο Pierre Bourdieu, η εργασία υποστηρίζει ότι οι δημοπρασίες λειτουργούν όχι απλώς ως οικονομικοί μηχανισμοί αλλά ως πολύπλοκα συστήματα παραγωγής νοήματος και μηχανισμοί μεσολάβησης που διαμορφώνουν την καλλιτεχνική αξία και την κοινωνική ιεραρχία, προσαρμοζόμενα σε νέες μορφές τέχνης, ενώ παράλληλα την κυρίαρχη θέση τους στην αγορά.
Ο γάμος του Όθωνα Β΄ & της Θεοφανούς (972): διπλωματικό εργαλείο και καταλύτης πολιτισμικών μεταφορών;
Μαστραππάς, Σοφοκλής Ευμένιος (Πτυχιακή εργασία, 2026-09-26)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία θα επιχειρήσει να χαρτογραφήσει τα πολιτικά και διπλωματικά συμφραζόμενα γύρω από τον γάμο της Βυζαντινής πριγκίπισσας Θεοφανούς (972) με τον Όθωνα Β΄ (955–983), αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Παράλληλα, θα εξετάσει τους τρόπους και τους λόγους μεταβολής της εξουσίας και της θέσης της αυτοκράτειρας, καθώς και την καλλιτεχνική παραγωγή που συνδέεται με τη Θεοφανώ και την περίοδο της διακυβέρνησής της. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις ευρύτερες πολιτικές ανακατατάξεις της περιόδου, οι οποίες επέτρεψαν τη δυναμική πολιτική δράση της Θεοφανούς, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο η παρουσία της επηρέασε την καλλιτεχνική παραγωγή της εποχής.