ΠΜΣ Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης (ΜΕΘΙΣΤΕ)
Permanent URI for this collection
Browse by
Browsing ΠΜΣ Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης (ΜΕΘΙΣΤΕ) by Keyword "«Σκοτεινή Ελλάδα»"
Results 1 - 1 of 1
Results Per Page
Sort Options
Item Embargo Ο Σπαραγμός του Μινωταύρου: André Masson, «σκοτεινή» Ελλάδα και η σουρεαλιστική επανενεργοποίηση του διονυσιακού-ορφικού μυστικισμούΤσαγκάρη, Ευαγγελία Δήμητρα Άλια (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-06-30)Η μελέτη εξετάζει τη μεσοπολεμική πρόσληψη της ελληνικής αρχαιότητας από τη γαλλική πρωτοπορία, εστιάζοντας στο έργο του André Masson και στο διανοητικό περιβάλλον των αντιφρονούντων σουρεαλιστών που συσπειρώθηκαν γύρω από τον Georges Bataille, τα Documents και το Acéphale. Υποστηρίζει ότι, κατά τις δεκαετίες του 1920 και του 1930, η αρχαία Ελλάδα ανακατασκευάστηκε ως αρχαϊκό, βίαιο και μυστικιστικό πεδίο. Στο πλαίσιο αυτό, μορφές, μύθοι και τελετουργικές πρακτικές όπως ο Διόνυσος, ο Ορφέας, ο Μινώταυρος, η Πασιφάη, ο λαβύρινθος, ο σπαραγμός και ο Ακέφαλος εξετάζονται ως φορείς μοντερνιστικής ανασημασιοδότησης της αρχαιότητας. Μεθοδολογικά, η έρευνα συνδυάζει σπουδές πρόσληψης της αρχαιότητας, ιστοριογραφική ανάλυση, εκ του σύνεγγυς ανάγνωση πρωτογενών κειμένων, ανάλυση περιοδικών εκδόσεων και εικονογραφική-μορφολογική ανάλυση έργων τέχνης. Το corpus περιλαμβάνει επιλεγμένα σχέδια και ζωγραφικά έργα του Masson από τη δεκαετία του 1920 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1940, σε συνάρτηση με κείμενα, εικόνες και σελιδοποιητικές πρακτικές των Cahiers d’art, Le Voyage en Grèce, Documents, Minotaure και Acéphale. Η μελέτη διερευνά τους όρους υπό τους οποίους η προκλασική, μινωική, κυκλαδική και διονυσιακο–ορφική Ελλάδα συγκροτείται ως «εσωτερικός Άλλος» της ευρωπαϊκής παράδοσης και υποστηρίζει ότι η στροφή του Masson προς την ελληνική μυθολογία και τις αρχαϊκές μορφές του ιερού πρέπει να κατανοηθεί πέρα από το επίπεδο της θεματικής ή εικονογραφικής επιλογής. Συνδέεται με ευρύτερες μεσοπολεμικές διαδικασίες πρωτογονιστικής ανακατασκευής της Ελλάδας, με την αντι-κλασικιστική κριτική των περιοδικών της πρωτοπορίας και με τη διαμόρφωση ενός διονυσιακο–ορφικού μυστικισμού στον κύκλο του Bataille. Στο υπό εξέταση υλικό, ο μυστικισμός δηλώνει μορφές έκστασης, απώλειας του εαυτού, σωματικού κατακερματισμού και παραβίασης των ορίων του υποκειμένου. Η συμβολή της μελέτης έγκειται στη σύνδεση δύο πεδίων που έχουν συχνά μελετηθεί ως διακριτά, αφενός της πρόσληψης της Ελλάδας από την ευρωπαϊκή πρωτοπορία και αφετέρου του σουρεαλιστικού ενδιαφέροντος για τον μυστικισμό, το ιερό και την τελετουργική βία. Η μελέτη δείχνει ότι η «σκοτεινή Ελλάδα» των αντιφρονούντων σουρεαλιστών συνιστά κομβικό πεδίο μέσα από το οποίο η πρωτοπορία ανακατασκευάζει την ελληνική αρχαιότητα ως χώρο χθόνιων λατρειών, αιματηρών τελετουργιών, διονυσιακής έκστασης και ορφικού σπαραγμού. Στο έργο του Masson, οι σφαγές, οι διονυσιακές και ορφικές συνθέσεις, οι παραλλαγές του Μινωταύρου και της Πασιφάης, καθώς και η μορφή του Ακεφάλου συγκροτούν ένα συνεκτικό εικονογραφικό σύστημα στο οποίο η συχνά βίαιη μυστικιστική εμπειρία αποδίδεται μέσα από τη θυσία, τον σπαραγμό, τη σεξουαλική βία και την αποδόμηση του ανθρωποκεντρικού σώματος.