Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης
Permanent URI for this community
Browse by
Browsing Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης by Advisor "Βάρα, Μαρία"
Results 1 - 1 of 1
Results Per Page
Sort Options
Item Embargo Ερμητισμός και Γοτθικό: Από τα αλχημικά εργαστήρια του Μεσαίωνα στα πειράματα του Dr. FrankensteinΣπυρόπουλος, Κωνσταντίνος (Μεταπτυχιακή εργασία, 2026-03-19)Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το γοτθικό μυθιστόρημα Φράνκενσταϊν: ή, ο Σύγχρονος Προμηθέας (Frankenstein; or, The Modern Prometheus,1818) της Mary Shelley υπό το πρίσμα της αλχημικής παράδοσης, με στόχο να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η Αλχημεία λειτουργεί στο κείμενο ως συγκροτημένο ερμηνευτικό πλαίσιο. Η Αλχημεία (ως όρος ταυτόσημος με τον Ερμητισμό) αναδεικνύεται ως συνεκτικό επιστημονικό παράδειγμα και μελετάται μέσω της ιδιαίτερης σχέσης θεωρίας και πρακτικής που τη διέπει, καθώς και μέσω των ρητορικών και σημειωτικών στρατηγικών της, όπως η αλληγορία, η αποσιώπηση και η κρυπτογραφία. Η γοτθική μυθοπλασία, με τη σειρά της, αναδεικνύεται σε προνομιακό χώρο επανεμφάνισης αποκλεισμένων ή περιθωριοποιημένων μορφών γνώσης, όπου η αλχημική σκέψη ενσωματώνεται οργανικά στην αισθητική λειτουργία του λογοτεχνικού είδους. Το Frankenstein προσεγγίζεται ως κείμενο στο οποίο η λογοτεχνική φαντασία, η ιστορία των επιστημών και η αλχημική σκέψη συνυφαίνονται, συγκροτώντας έναν σύνθετο χώρο στοχασμού γύρω από τα όρια της γνώσης, της δημιουργίας και της ηθικής ευθύνης. Οι αλχημικές και επιστημονικές αναφορές του κειμένου αντιμετωπίζονται ως φορείς βαθύτερης εννοιολογικής λειτουργίας. Σε αντίθεση με ερμηνευτικές προσεγγίσεις του μυθιστορήματος που περιορίζονται είτε σε επιφανειακή καταγραφή αλχημικών ονομάτων είτε σε αναγνώσεις που ταυτίζουν την Αλχημεία με «προεπιστημονικά» σφάλματα, η παρούσα έρευνα προτείνει μια διαφορετική μεθοδολογική οπτική. Η Αλχημεία εξετάζεται ως ιστορικά προσδιορισμένο καθεστώς γνώσης: ως θεωρητική και πειραματική παράδοση, ως γλώσσα απόκρυψης και φανέρωσης, και ως πολιτισμική μνήμη. Η διττή της υπόσταση –κυριολεκτική και αλληγορική– καθίσταται εμφανής στη λειτουργία του εργαστηρίου στο μυθιστόρημα, το οποίο συγκροτείται ως τόπος μυστικότητας και ηθικής αμφισημίας, όπου η δημιουργία ζωής παραμένει εν μέρει άρρητη και μη αναπαραστάσιμη. Η αφηγηματική αποσιώπηση της ίδιας της διαδικασίας της δημιουργίας λειτουργεί ως στρατηγική η οποία αντλεί από την αλχημική παράδοση της απόκρυψης. Μέσα από αυτή τη συνθήκη, η πράξη της δημιουργίας μετατρέπεται από τεχνικό εγχείρημα σε φιλοσοφικό και ερμηνευτικό πρόβλημα. Συνολικά, η μελέτη υποστηρίζει μια ερμηνεία του Frankenstein όπου η Αλχημεία λειτουργεί ως ενεργή δομή νοήματος, καθιστώντας ορατές τις αμφισημίες της νεωτερικής γνώσης, οι οποίες παραμένουν επίκαιρες μέχρι σήμερα.