Βελώνης, ΚωστήςΦωτοπούλου, Μαρίλια2026-02-192026-02-192024-01https://artia.asfa.gr/handle/artia/824Τα εικονοστάσια ή προσκυνητάρια αποτελούν μια διαχρονική εθιμική πρακτική, άρρηκτα συν-δεδεμένη με την ανθρώπινη προσπάθεια διαχείρισης της απώλειας και του μυστηρίου του θανάτου. Η παρούσα εργασία εξετάζει τα εικονοστάσια όχι μόνο ως υλικά αντικείμενα, αλλά και ως φορείς μνήμης, πολιτισμικής κληρονομιάς και συμβολικής αλληλεπίδρασης με τον χώρο και τον χρόνο. Παράλληλα, διερευνά το σύνθετο πλέγμα εννοιών και ερμηνειών που τα καθιστούν πεδίο προσέγγισης βαθύτερων ψυχολογικών και συμβολικών διεργασιών. Η έρευνα, η οποία ξεκίνησε το 2020, βασίστηκε σε εκτενή φωτογραφική τεκμηρίωση και σε επιτόπιες παρεμβάσεις σε εικονοστάσια σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Τα εικονοστάσια, με τα ποικίλα γεωγραφικά και αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά τους, ενσωματώνονται στο τοπίο, αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα και την ποικιλομορφία του ελληνικού χώρου, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η μνήμη εγγράφεται και αναπαράγεται υλικά και χωρικά. Το πρώτο μέρος του φωτογραφικού έργου εστιάζει στην ενσωμάτωση των εικονοστασίων στο τοπίο και στη σχέση τους με το περιβάλλον. Μέσα από τη διαπραγμάτευση της φωτογραφικής απόστασης και εγγύτητας, καθώς και του φωτογραφικού ρεαλισμού, αναδύονται το δέος απέναντι στον θάνατο, η ανθρώπινη ευαλωτότητα και η συντριβή, σε αντίστιξη με τον χώρο και τις συχνά απρόσμενες φυσικές, χωρικές και πολιτισμικές συνευρέσεις. Τα εικονοστάσια λειτουργούν ως τόποι συμβολικής φόρτισης, συχνά παραπέμποντας σε στοιχεία της ναοδομίας και της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής. Η κλίμακα συνδέεται με τη σημασιοδότηση του χώρου ως τοπόσημου μνήμης και προσωπικού δράματος, ενώ η μνήμη και η λήθη εμφανίζονται ως ενεργές δυνάμεις που συγκροτούν τον τόπο. Στο δεύτερο μέρος του έργου, η εστίαση μετατοπίζεται στα εσωτερικά των εικονοστασίων. Οι εικόνες επιχειρούν να ενεργοποιήσουν μια αισθητηριακή και ποιητική συνθήκη, η οποία τροφοδοτεί ένα πεδίο μεταξύ μνήμης και φαντασίας. Μέσω προσωπικών παρεμβάσεων και επιλογών σύνθεσης, η φωτογραφική πράξη υπερβαίνει την απλή καταγραφή του υπαρκτού και στρέφεται στην απόδοση της ατμόσφαιρας, της βιωμένης εμπειρίας και της εσωτερικότητας του τόπου.71elAttribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 InternationalΕικονοστάσιαΦωτογραφίαΑρχειακή πρακτικήΑνθρωπολογίαΧωρικότηταΜικρο-αρχιτεκτονικήΜνήμηΠένθοςΜεταπτυχιακή εργασίαIconostasesPhotographyArchival practiceAnthropologySpatialityMicroarchitectureMemoryMourning